IPCC 2006 Cilt 4 · Tarım

Tarım Sektörü Sera Gazı Hesaplama Aracı

Enterik fermantasyon, gübre yönetimi, çeltik tarımı, yönetilen topraklar, kireçleme ve üre ile biyokütle yakımını IPCC 2006 Cilt 4 metodolojisiyle hesaplayın. CH₄, N₂O ve CO₂ sonuçları UNFCCC CRF Tablo 3 formatında birleşir.

Enterik Fermantasyon modülü ve CRF Tablo 3 envanter özeti ücretsiz planda kullanılabilir.

Hesaplama modülleri

Her modül IPCC 2006 Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehberi Cilt 4’ün ilgili bölümünü uygular ve kendi CRF kategorisine yazar. Tarımsal makine ve ısıtma yakıtlarının yanma emisyonları buraya değil, enerji sektörüne (CRF 1A) yazılır.

Enterik Fermantasyon

3A1 Ücretsiz

Enterik Fermantasyon (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 10.3), geviş getiren ve getirmeyen hayvanların sindirim sistemlerindeki mikrobiyal fermantasyondan kaynaklanan CH₄ emisyonlarını kapsar. Hayvan kategorisi, yem kalitesi ve canlı ağırlık, emisyon faktörünü doğrudan belirleyen temel parametrelerdir. Türkiye tarım envanterinin en büyük tek metan kaynağıdır.

Gübre Yönetimi CH₄

3A2 Pro

Gübre Yönetimi CH₄ (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 10.4), hayvancılık gübresinin depolanması ve arıtılması sırasında anaerobik koşullarda üretilen CH₄’ü kapsar. Gübre yönetim sistemi türü ve iklim faktörleri, maksimum metan üretme kapasitesini (B₀) ve metan dönüşüm faktörünü belirler.

Gübre Yönetimi N₂O

3A2 Pro

Gübre Yönetimi N₂O (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 10.5), gübrenin depolanması ve işlenmesi sırasında azotun nitrifikasyon ve denitrifikasyonundan kaynaklanan doğrudan N₂O ile uçuculaşma ve yıkanma yoluyla oluşan dolaylı N₂O emisyonlarını kapsar. İdrar ve dışkıdaki azot içeriği birincil aktivite verisidir.

Çeltik Tarımı CH₄

3C7 Pro

Çeltik Tarımı CH₄ (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 5.5), su altındaki pirinç tarlalarında organik maddenin anaerobik bozunmasından kaynaklanan CH₄ emisyonlarını kapsar. Su yönetimi rejimi, organik düzenleyici türü ve tarımsal uygulamalar ölçekleme faktörü temel parametrelerdir.

Tarımsal (Yönetilen) Topraklar N₂O

3C4–3C5 Pro

Yönetilen Topraklar (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 11.2); sentetik gübre, organik düzenleyiciler, biyolojik azot fiksasyonu, ürün artıkları, sulu çeltik ve organik toprakların (histosol) ekiminden kaynaklanan doğrudan (3C4) ve dolaylı (3C5) N₂O emisyonlarını kapsar. Meralarda bırakılan hayvan gübresi de bu modülde hesaplanır.

Kireçleme ve Üre CO₂

3C2–3C3 Pro

Kireçleme, Üre ve Diğer Karbon İçeren Gübreler CO₂ (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 11.3–11.4); kireç (kalker/dolomit) uygulamasından (3C2) ve üre uygulamasından (3C3) kaynaklanan CO₂ emisyonlarını kapsar. Uygulanan kireç ve üre miktarı birincil aktivite verisidir.

Savana ve Çayır Yakımı

3C1c Pro

Savana ve Çayır Yakımı (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 6.3.4 ve Denklem 2.27), doğal çayır, bozkır ve savana alanlarındaki biyokütle yakımından kaynaklanan sera gazı emisyonlarını kapsar. Yakılan alan, biyokütle yoğunluğu ve yanma verimi temel girdi parametreleridir.

Anız Yakımı

3C1b Pro

Anız Yakımı (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 5.2.4 ve Denklem 2.27), hasattan sonra tarımsal artıkların açık alanda yakılmasından kaynaklanan CO₂, CH₄, N₂O, CO ve NOₓ emisyonlarını kapsar. Yakılan biyokütledeki karbon iklim açısından nötr kabul edilir; yalnızca eksik yanma ürünleri ve azot oksit emisyonları antropojenik etki olarak raporlanır.

Envanter

CRF Tablo 3 Ücretsiz

Tüm tarım alt modüllerindeki sonuçları CRF Tablo 3 formatında bir envanter özetinde birleştirir; gaz bazında (CH₄, N₂O, CO₂) ve CO₂ eşdeğeri olarak raporlar ve dışa aktarır.

Uyum

Tarım mı, AKAKDO mu? Kategori sınırı

Tarımsal faaliyetlerin emisyonu iki farklı envanter bölümüne dağılır. Çifte sayımı önlemek için sınır şöyledir:

  • Tarım (CRF 3A–3C): hayvan sindirimi ve gübre kaynaklı CH₄ ve N₂O, gübre/üre/kireç girdileri, çeltik ve anız yakımı
  • AKAKDO (CRF 4): arazi kategorilerindeki biyokütle ve toprak organik karbonu stok değişimleri, arazi kullanım dönüşümleri
  • Enerji (CRF 1A): traktör, biçerdöver, sulama pompası ve sera ısıtmasında yakılan yakıtların emisyonları

Kademe (Tier) seviyeleri

IPCC, artan veri ayrıntısı ve azalan belirsizliğe göre üç kademe tanımlar. Araç üçünü de destekler; hayvancılıkta Kademe 2 ülkeye özgü hayvan parametreleri gerektirir.

Kademe 1
Temel Hesaplama

Hayvancılık kategorisi ve gübre yönetim sistemine göre IPCC varsayılan emisyon faktörleriyle hesaplama

Kademe 2
Ülkeye Özgü

Ülkeye özgü emisyon faktörleri, hayvan özellikleri ve ayrıntılı gübre yönetim sistemi verisi

Kademe 3
Çiftlik / Model Tabanlı

Çiftlik düzeyinde ölçümler, ileri hayvan enerji ve besin döngüsü modelleri, doğrudan gözlem

Çıktı ve raporlama

CRF Tablo 3 envanteri

Tüm tarım alt modüllerinin sonuçları UNFCCC CRF Tablo 3 formatında tek bir envanter özetinde, gaz bazında ve CO₂ eşdeğeri olarak birleşir.

Excel ve PDF dışa aktarma

Hesaplama sonuçları ve envanter özeti raporlama ve doğrulama süreçleri için dışa aktarılabilir.

Ücretsiz planda neler var?

  • Enterik Fermantasyon
  • Envanter

Gübre Yönetimi CH₄, Gübre Yönetimi N₂O, Çeltik Tarımı CH₄, Tarımsal (Yönetilen) Topraklar N₂O, Kireçleme ve Üre CO₂, Savana ve Çayır Yakımı, Anız Yakımı modülleri Pro plan gerektirir. Planları karşılaştır.

Sık sorulan sorular

Tarım sektörü sera gazı emisyonları hangi metodolojiyle hesaplanır?

Araç, IPCC 2006 Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehberi Cilt 4 (Tarım, Ormancılık ve Diğer Arazi Kullanımı) metodolojisinin tarım bölümlerini uygular. Enterik fermantasyon (3A1), gübre yönetimi CH₄ ve N₂O (3A2), çeltik tarımı (3C7), yönetilen topraklarda doğrudan ve dolaylı N₂O (3C4–3C5), kireçleme ve üre CO₂ (3C2–3C3) ile biyokütle yakımı (3C1b, 3C1c) ayrı modüller olarak modellenmiştir. Sonuçlar UNFCCC CRF Tablo 3 formatında birleştirilir.

Tarım ile AKAKDO (LULUCF) emisyonları nasıl ayrılır?

Tarım modülleri hayvancılık, gübre ve tarımsal girdi kaynaklı CH₄, N₂O ve CO₂ akışlarını kapsar; arazi kullanımı kaynaklı karbon stoku değişimleri (orman, ekili alan, otlak, sulak alan, yerleşim ve diğer arazi kategorilerindeki biyokütle ve toprak karbonu) ise AKAKDO tarafında hesaplanır. Örneğin üre uygulamasının CO₂’si tarımda (3C3), aynı tarladaki toprak organik karbonu değişimi AKAKDO’da raporlanır. Araç bu ayrımı modül düzeyinde korur; böylece envanterde çifte sayım oluşmaz. Arazi tarafı için AKAKDO hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Hangi gazlar hesaplanıyor?

Tarım modüllerinde başlıca CH₄ ve N₂O hesaplanır; kireçleme ve üre uygulaması ile biyokütle yakımı modüllerinde ayrıca CO₂ hesaplanır. Anız ve çayır yakımı modülleri CO ve NOₓ gibi dolaylı gazları da üretir. Toplamlar KIP değerleriyle CO₂ eşdeğerine çevrilerek de raporlanır.

Kademe (Tier) 1, 2 ve 3 arasındaki fark nedir?

Kademe 1, hayvancılık kategorisi ve gübre yönetim sistemine göre IPCC varsayılan emisyon faktörleriyle hesaplama yapar. Kademe 2, ülkeye özgü emisyon faktörleri, hayvan özellikleri (canlı ağırlık, süt verimi, yem sindirilebilirliği) ve ayrıntılı gübre yönetim sistemi verisi kullanır. Kademe 3 ise çiftlik düzeyinde ölçümlere, ileri hayvan enerji ve besin döngüsü modellerine dayanır. Kademe yükseldikçe belirsizlik azalır, veri gereksinimi artar.

Hayvan sayısı ve gübre verisi olarak ne girmem gerekiyor?

Kademe 1 için hayvan kategorisi bazında yıllık ortalama hayvan sayısı ve gübrenin hangi yönetim sistemlerinde (mera, katı depolama, sıvı/lagün, günlük yayma, anaerobik çürütücü vb.) tutulduğunun yüzde dağılımı yeterlidir. Kademe 2’de bunlara canlı ağırlık, günlük ağırlık artışı, süt verimi, yem sindirilebilirliği ve azot atım oranı gibi ülkeye özgü hayvan parametreleri eklenir.

Ücretsiz planda hangi modüller açık?

Ücretsiz planda Enterik Fermantasyon modülü Kademe 1 seviyesinde ve CRF Tablo 3 envanter özeti kullanılabilir. Gübre Yönetimi CH₄ ve N₂O, Çeltik Tarımı, Yönetilen Topraklar, Kireçleme ve Üre, Savana ve Çayır Yakımı, Anız Yakımı ile senaryo modülleri Pro plan gerektirir.

Sonuçları dışa aktarabilir miyim?

Evet. Hesaplama sonuçları CRF Tablo 3 formatında envanter özetine birleştirilir ve raporlama ile doğrulama süreçleri için Excel ve PDF olarak dışa aktarılabilir.

Tarım envanterinizi oluşturmaya başlayın

Hesap oluşturun, Enterik Fermantasyon modülüyle ücretsiz başlayın.

Tarım Sektörü Sera Gazı Hesaplama Aracı | IPCC 2006 Cilt 4 — GHG Türkiye