Atık İzleme Platformu
Türkiye'nin belediye katı atık ve atık su verilerine yönelik kapsamli analizler; üretim ve toplama egilimleri, bertaraf yöntemleri, il bazlı dağılımlar ve arıtma performansının yıllar içindeki gelisimi.
Atık Üretim ve Toplama Trendi (1994-2024)
1994 yılında 23,4 milyon ton olan belediye katı atık üretimi, kentlesme ve nüfus artışına bağlı olarak 2024 yılında 34,4 milyon tona ulasmistir (%47 artış). Ayni dönemde toplama orani %75,7'den %93,9'e yükselmiş olup, bu durum belediye hizmetlerinin kapsamının genisletildigini ve atık yönetimi altyapisinin önemli ölçüde iyilestirildigini göstermektedir.
Yıllık Atık Karşılaştırması (1994-2024)
Grafik, yıllık bazda toplanan (yeşil) ve toplanmayan (kırmızı) atık miktarlarını göstermektedir. 1994 yılında 5.7 milyon ton olan toplanmayan atık miktarı, 2024 yılında 2.1 milyon tona düşürülmüştür. Özellikle 2014 sonrasında toplanmayan atık oranının %10'un altına inmesi, ulusal atık yönetimi politikalarının etkinliğinin bir göstergesidir.
Toplama Oranı Gelişimi (1994-2024)
Toplama oranı 1994 yılında %75,7 iken sürekli bir artış trendi izleyerek 2024'de %93,9'e yükselmistir. 2016 yılında bu yana oran %93-94 bandinda stabil kalmaktadir. Kalan kısım genellikle kırsal ve uzak yerlesim yerlerinden kaynaklanmaktadir.
Kişi Başı Günlük Atık (1994-2024)
Kişi başına düşen günlük atık üretimi, yaşam standardındaki değişiklikleri yansıtan önemli bir göstergedir. Türkiye'de bu değer 1994 yılında 1,10 kg/kişi-gün iken 2024'de 1,09 kg/kişi-gün seviyesine inmiştir. Bu değer AB-27 ortalamasının altinda kalarak, tüketim kalıplarındaki farklılıkları yansıtmaktadır.
Toplanan Atığın Bertaraf Yöntemine Göre Dağılımı
Bertaraf yöntemlerindeki dağılım, Türkiye'nin atık yönetimi yaklaşımındaki dönüşümü göstermektedir. Düzenli depolama halen baskın yöntem olmakla birlikte, geri kazanım ve kompostlama tesislerine yapılan yatırımlar artmaktadir. Sıfır atık hedefleri doğrultusunda, 2030 yılına kadar geri dönüşüm oranının %35'e çıkarılması ve düzenli depolamaya giden atık miktarinin azaltilmasi planlanmaktadir.
Veri Hakkinda
Bu platform, Türkiye Istatistik Kurumu (TÜİK) ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'ndan alınan 1994-2024 dönemindeki belediye katı atık üretim ve toplama verilerini içermektedir. Veriler, ülke genelindeki atık yönetimi performansının degerlendirilmesi için kullanilabilir.