Çimento modülü ve CRF Tablo 2 envanter özeti ücretsiz planda kullanılabilir.
Hesaplama modülleri
Her modül IPCC 2006 Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehberi Cilt 3’ün ilgili bölümünü uygular ve kendi CRF kategorisine yazar. Yakıt yanması emisyonları buraya değil, enerji sektörüne (CRF 1A) yazılır.
Mineral Endüstrisi
2A
Karbonatlı hammaddelerin kalsinasyonundan kaynaklanan proses CO₂’si. IPPU sektörünün en büyük tek CO₂ kaynağıdır.
Çimento Üretimi
2A1 Ücretsiz
Çimento Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 2.2), klinker üretiminde kalkerin kalsinasyonu sırasında açığa çıkan proses CO₂’sini hesaplar. Kademe 1 klinker üretim miktarı ve varsayılan klinker emisyon faktörüne, Kademe 2 tesise özgü klinker faktörü ve baca tozu (CKD) düzeltmesine dayanır. SKDM kapsamındaki çimento için raporlanması gereken gömülü emisyonların temelidir.
Kireç Üretimi
2A2 Pro
Kireç Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 2.3), sönmemiş kireç, dolomitik kireç ve hidrolik kireç üretiminde karbonatların ayrışmasından kaynaklanan CO₂’yi kapsar. Kademe 2, kireç türüne ve tesis kalsinasyon verimine göre ayrıştırılmış faktörler kullanır.
Cam Üretimi
2A3 Pro
Cam Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 2.5), soda külü, kalker ve dolomit gibi karbonatlı harman girdilerinin eritme fırınlarında ayrışmasından kaynaklanan CO₂’yi hesaplar. Cam kırığı (cullet) oranı arttıkça proses emisyonu düşer; araç bunu doğrudan hesaba katar.
Diğer Karbonat Kullanımları
2A4 Pro
Diğer Karbonat Kullanımları (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 2.6); seramik, kâğıt, cam dışı sanayilerde baca gazı desülfürizasyonu, soda külü kullanımı ve diğer karbonat tüketimlerinden kaynaklanan CO₂’yi kapsar.
Kimya Endüstrisi
2B
Petrokimya, gübre ve temel kimyasal üretim süreçlerinden kaynaklanan CO₂, CH₄, N₂O ve florlu gaz emisyonları.
Amonyak Üretimi
2B1 Pro
Amonyak Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 3.2), buhar reformasyonu ve kısmi oksidasyon süreçlerinde hammadde yakıtın karbonundan kaynaklanan CO₂’yi hesaplar. Üre üretimine yönlendirilen CO₂ düşülür. SKDM gübre kapsamının ana kalemidir.
Nitrik Asit Üretimi
2B2 Pro
Nitrik Asit Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 3.3), amonyağın katalitik oksidasyonu sırasında yan ürün olarak oluşan N₂O emisyonlarını kapsar. Faktörler proses tipine ve kurulu N₂O bertaraf teknolojisinin verimine göre ayrıştırılır.
Adipik Asit Üretimi
2B3 Pro
Adipik Asit Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 3.4), siklohekzanol/siklohekzanon karışımının nitrik asitle oksidasyonundan kaynaklanan N₂O emisyonlarını hesaplar. Termal veya katalitik bertaraf sistemlerinin yıkım verimi ve kullanım oranı dikkate alınır.
Kaprolaktam, Glioksal ve Glioksilik Asit
2B4 Pro
Kaprolaktam, Glioksal ve Glioksilik Asit Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 3.5), naylon-6 ara ürünü kaprolaktam ile glioksal ve glioksilik asit üretiminden kaynaklanan N₂O emisyonlarını kapsar.
Karbür Üretimi
2B5 Pro
Karbür Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 3.6), kalsiyum karbür ve silisyum karbür üretiminde petrokok/kömür indirgeyicisi ile kalkerin kalsinasyonundan kaynaklanan CO₂ ve CH₄ emisyonlarını hesaplar.
Titanyum Dioksit Üretimi
2B6 Pro
Titanyum Dioksit Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 3.7), klorür ve sentetik rutil proseslerinde indirgeyici olarak kullanılan kalsine petrokokun oksidasyonundan kaynaklanan CO₂’yi kapsar.
Soda Külü Üretimi
2B7 Pro
Soda Külü Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 3.8), trona bazlı ve doğal alkali göl kaynaklı üretimde hammaddenin kalsinasyonundan kaynaklanan CO₂’yi hesaplar. Solvay prosesi emisyonları amonyak modülüyle çakışmayacak şekilde ayrıştırılır.
Petrokimya ve Karbon Karası Üretimi
2B8 Pro
Petrokimya ve Karbon Karası Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 3.9); metanol, etilen, etilen diklorür, etilen oksit, akrilonitril ve karbon karası üretiminden kaynaklanan CO₂ ve CH₄ emisyonlarını kapsar. Hammadde karbonu ile enerji amaçlı yakıt karbonu ayrı izlenir.
Florokimya Üretimi
2B9 Pro
Florokimya Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 3.10); HCFC-22 üretiminde yan ürün olarak oluşan HFC-23 ile diğer florlu bileşiklerin üretim ve kaçak emisyonlarını kapsar. Bu gazlar çok yüksek KIP değerlerine sahiptir.
Hidrojen Üretimi
2B10 Pro
Hidrojen Üretimi (IPCC 2019 İyileştirme Cilt 3 Bölüm 3.11, yeni kategori 2B10); ana ürün olarak üretilen saf hidrojen için fosil beslemelerin buhar reformlama ve gazlaştırmasından kaynaklanan CO₂ emisyonlarını kapsar. Geri kazanılan CO₂ düşülür; biyojenik CO₂ bilgi kalemidir.
Metal Endüstrisi
2C
Metalurjik indirgeme ve ergitme süreçlerinde indirgeyici olarak kullanılan karbondan ve elektrolizden kaynaklanan emisyonlar.
Demir ve Çelik Üretimi
2C1 Pro
Demir ve Çelik Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 4.2); yüksek fırın, bazik oksijen fırını, elektrik ark ocağı ve doğrudan indirgenmiş demir (DRI) rotalarında kok, kömür, elektrot ve akışkanlaştırıcı karbonundan kaynaklanan CO₂ ile CH₄ emisyonlarını kapsar. SKDM’nin en yüksek hacimli ürün grubudur.
Ferroalaşım Üretimi
2C2 Pro
Ferroalaşım Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 4.3); ferrosilisyum, silisyum metal, ferromangan ve ferrokrom üretiminde indirgeyici karbondan kaynaklanan CO₂ ile fırın CH₄ emisyonlarını hesaplar.
Alüminyum Üretimi
2C3 Pro
Alüminyum Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 4.4); birincil üretimde anot tüketiminden kaynaklanan CO₂ ile anot etkisi sırasında oluşan CF₄ ve C₂F₆ (PFC) emisyonlarını kapsar. PFC hesabı hücre teknolojisi ve anot etkisi sıklığı/süresine dayanır.
Magnezyum Üretimi
2C4 Pro
Magnezyum Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 4.5); dolomit ve manyezit kalsinasyonundan kaynaklanan CO₂ ile ergimiş metalin oksidasyondan korunması için kullanılan SF₆ ve alternatif örtü gazlarının emisyonlarını kapsar.
Kurşun Üretimi
2C5 Pro
Kurşun Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 4.6), sinterleme-yüksek fırın ve doğrudan ergitme rotalarında kullanılan indirgeyici karbondan kaynaklanan CO₂’yi hesaplar. İkincil (hurda) üretim ayrı faktörle ele alınır.
Çinko Üretimi
2C6 Pro
Çinko Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 4.7); piro-metalurjik (imbik ve elektrotermal damıtma) ve Waelz fırını süreçlerinde indirgeyici karbondan kaynaklanan CO₂’yi kapsar. Elektrolitik üretim proses CO₂’si üretmez.
Nadir Toprak Üretimi
2C7 Pro
Nadir Toprak Üretimi (IPCC 2019 İyileştirme Cilt 3 Bölüm 4.8, yeni kategori 2C7); florür tuzu elektrolizinde karbon anot tüketiminden CO₂ ile CF₄, C₂F₆ ve C₃F₈ emisyonlarını kapsar.
Enerji Dışı Ürünler ve Çözücü Kullanımı
2D
Fosil yakıt kaynaklı ürünlerin yakıt olarak değil, ürün olarak kullanımı sırasında oksitlenen karbonun CO₂ emisyonları.
Yağlayıcı Kullanımı
2D1 Pro
Yağlayıcı Kullanımı (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 5.2), motor yağı ve gres gibi yağlayıcıların kullanım sırasında oksitlenen kısmından kaynaklanan CO₂’yi hesaplar. Oksitlenmeyen karbon depolanmış kabul edilir.
Parafin Mumu Kullanımı
2D2 Pro
Parafin Mumu Kullanımı (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 5.3); mum, kâğıt kaplama, ambalaj ve gıda sanayinde kullanılan parafinin yanma veya bozunma yoluyla oksitlenmesinden kaynaklanan CO₂’yi kapsar.
Asfalt ve Bitüm Kullanımı
2D3 Pro
Asfalt ve Bitüm Kullanımı (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 5.4); yol kaplaması ve çatı uygulamalarında sıcak karışım, kesbek ve emülsiyon üretimi sırasında salınan CO₂ ve uçucu bileşikleri kapsar.
Çözücü Kullanımı
2D4 Pro
Çözücü Kullanımı (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 5.5); boya, yağ giderme, kuru temizleme ve baskı uygulamalarında kullanılan çözücülerin atmosferde oksitlenmesinden kaynaklanan dolaylı CO₂’yi hesaplar.
Elektronik, Florlu Gazlar ve Diğer Ürün Kullanımı
2E–2G
Yarı iletken üretimi, ozon tabakasını incelten maddelerin yerine kullanılan soğutucu akışkanlar ve elektrik donanımı gibi ürün kaynaklı HFC, PFC, SF₆, NF₃ ve N₂O emisyonları. Bu gazlar düşük hacimlerine rağmen çok yüksek küresel ısınma potansiyeline sahiptir.
Elektronik Sektörü
2E Pro
Elektronik Sektörü (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 6); yarı iletken, TFT düz panel ekran, fotovoltaik ve ısı transfer akışkanı üretiminde plazma dağlama ve hazne temizlemede kullanılan CF₄, C₂F₆, NF₃, SF₆ ve HFC emisyonlarını kapsar. Gaz kullanım ve yıkım verimi oranları hesaba katılır.
ODS İkame Maddeleri (HFC/PFC)
2F Pro
ODS İkame Maddeleri (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 7); soğutma ve iklimlendirme, köpük üfleme, yangın söndürme, aerosol ve çözücü uygulamalarında ozon tabakasını incelten maddelerin yerine kullanılan HFC ve PFC’lerin emisyonlarını kapsar. Emisyonlar dolum, kullanım ömrü sızıntısı ve bertaraf aşamalarına göre modellenir.
Diğer Ürün İmalatı ve Kullanımı
2G Pro
Diğer Ürün İmalatı ve Kullanımı (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 8); elektrik donanımındaki SF₆, tıbbi ve gıda amaçlı N₂O kullanımı ile ses yalıtımlı camlar ve diğer ürünlerden kaynaklanan florlu gaz emisyonlarını kapsar.
Envanter ve Raporlama
CRF Tablo 2
Tüm IPPU alt modüllerinin sonuçlarının UNFCCC CRF Tablo 2 formatında birleştirilmesi.
Envanter (2A–2G)
CRF Tablo 2 Ücretsiz
Tüm IPPU alt modüllerindeki sonuçları CRF Tablo 2 formatında bir envanter özetinde birleştirir; gaz bazında (CO₂, CH₄, N₂O, HFC, PFC, SF₆) ve CO₂ eşdeğeri olarak raporlar ve dışa aktarır.
Uyum
SKDM (CBAM) kapsamındaki sektörler
Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması kapsamındaki ürünlerin gömülü emisyonlarının çekirdeğini endüstriyel proses emisyonları oluşturur. Aşağıdaki modüller bu ürünlerin doğrudan proses emisyonlarını IPCC 2006 Cilt 3 metodolojisiyle hesaplar:
Çimento (2A1) — klinker kalsinasyonundan kaynaklanan proses CO₂’si
Demir ve Çelik (2C1) — yüksek fırın, BOF, EAO ve DRI rotalarında indirgeyici karbon
Alüminyum (2C3) — anot tüketimi CO₂’si ve anot etkisi PFC emisyonları
Gübre zinciri: Amonyak (2B1) CO₂’si ve Nitrik Asit (2B2) N₂O’su
Kademe (Tier) seviyeleri
IPCC, artan veri ayrıntısı ve azalan belirsizliğe göre üç kademe tanımlar. Araç üçünü de destekler; SKDM raporlaması için Kademe 2 veya 3 önerilir.
Kademe 1
Temel Hesaplama
IPCC varsayılan faktörleriyle proses başına ürün miktarına dayalı temel hesaplama
Kademe 2
Ülkeye Özgü
Ülkeye veya tesise özgü emisyon faktörleri ve ayrıntılı proses verisiyle hesaplama
Kademe 3
Tesis / Model Tabanlı
Sürekli emisyon izleme, tesis bazında ölçüm ve madde akış (kütle) dengesiyle hesaplama
Çıktı ve raporlama
CRF Tablo 2 envanteri
Tüm IPPU alt modüllerinin sonuçları UNFCCC CRF Tablo 2 formatında tek bir envanter özetinde, gaz bazında ve CO₂ eşdeğeri olarak birleşir.
Excel ve PDF dışa aktarma
Hesaplama sonuçları ve envanter özeti raporlama, doğrulama ve SKDM veri hazırlığı süreçleri için dışa aktarılabilir.
Ücretsiz planda neler var?
Çimento Üretimi
Envanter (2A–2G)
Diğer 27 modül ile Kademe 2 ve Kademe 3 metodolojileri Pro plan gerektirir. Planları karşılaştır.
Sık sorulan sorular
Endüstriyel süreç (IPPU) emisyonları hangi metodolojiyle hesaplanır?
Araç, IPCC 2006 Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehberi Cilt 3 (Endüstriyel Süreçler ve Ürün Kullanımı) metodolojisini uygular. Mineral endüstrisi (2A), kimya endüstrisi (2B), metal endüstrisi (2C), yakıtların enerji dışı kullanımı ve çözücüler (2D), elektronik sektörü (2E), ODS ikame maddeleri (2F) ve diğer ürün imalatı ve kullanımı (2G) ayrı modüller olarak modellenmiştir. Sonuçlar UNFCCC CRF Tablo 2 formatında birleştirilir.
IPPU emisyonları yakıt yanması emisyonlarından nasıl ayrılır?
IPPU emisyonları, hammaddenin kimyasal veya fiziksel dönüşümünden kaynaklanır; örneğin kalkerin kalsinasyonu ya da kokun indirgeyici olarak kullanılması. Aynı tesiste kazan veya fırında enerji üretmek için yakılan yakıtın emisyonu ise enerji sektörüne (IPCC Cilt 2, CRF 1A) yazılır. Araç bu ayrımı modül düzeyinde korur; böylece envanterde çifte sayım oluşmaz. Enerji tarafı için Enerji Sektörü hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
SKDM (CBAM) kapsamındaki ürünler için bu araç kullanılabilir mi?
Evet. Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM/CBAM) kapsamındaki çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre ürünlerinin gömülü emisyonlarının çekirdeğini IPPU proses emisyonları oluşturur. Araçtaki Çimento (2A1), Demir ve Çelik (2C1), Alüminyum (2C3), Amonyak (2B1) ve Nitrik Asit (2B2) modülleri bu ürünlerin doğrudan proses emisyonlarını IPCC 2006 Cilt 3 metodolojisiyle hesaplar. SKDM raporlaması ayrıca tesis düzeyinde ürün bazlı gömülü emisyon ve dolaylı elektrik emisyonu gerektirir; hesaplamalarınızı Kademe 2 veya 3 tesis verisiyle yapmanız önerilir.
Kademe (Tier) 1, 2 ve 3 arasındaki fark nedir?
Kademe 1, IPCC varsayılan emisyon faktörleriyle ürün üretim miktarına dayalı temel hesaplama yapar. Kademe 2, ülkeye veya tesise özgü emisyon faktörleri ile ayrıntılı proses verisi kullanır; örneğin tesise özgü klinker faktörü. Kademe 3 ise sürekli emisyon izleme, tesis bazında ölçüm ve madde akış (kütle) dengesi yaklaşımına dayanır. Kademe yükseldikçe belirsizlik azalır, veri gereksinimi artar.
Hangi gazlar hesaplanıyor?
IPPU modüllerinde CO₂, CH₄ ve N₂O ile florlu gazlar (HFC, PFC, SF₆ ve NF₃) hesaplanır. Alüminyumda PFC, magnezyum ve elektrik donanımında SF₆, nitrik ve adipik asitte N₂O, ODS ikame maddelerinde HFC ve PFC başlıca gazlardır. Toplamlar KIP değerleriyle CO₂ eşdeğerine çevrilerek de raporlanır.
Ücretsiz planda hangi modüller açık?
Ücretsiz planda Çimento Üretimi (2A1) modülü Kademe 1 seviyesinde ve CRF Tablo 2 envanter özeti kullanılabilir. Diğer 25 modül ile Kademe 2 ve Kademe 3 metodolojileri ve senaryo analizi Pro plan gerektirir.
Sonuçları dışa aktarabilir miyim?
Evet. Hesaplama sonuçları CRF Tablo 2 formatında envanter özetine birleştirilir ve raporlama ile doğrulama süreçleri için Excel ve PDF olarak dışa aktarılabilir.