IPCC 2006 Cilt 3 · Endüstriyel Süreçler (IPPU)

Sanayi (IPPU) Sera Gazı Hesaplama Aracı

Çimento, kireç, cam, demir-çelik, alüminyum, amonyak ve florlu gazlar dahil 26 endüstriyel süreci IPCC 2006 Cilt 3 metodolojisiyle hesaplayın. CO₂, CH₄, N₂O ve florlu gaz sonuçları UNFCCC CRF Tablo 2 formatında birleşir.

Çimento modülü ve CRF Tablo 2 envanter özeti ücretsiz planda kullanılabilir.

Hesaplama modülleri

Her modül IPCC 2006 Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehberi Cilt 3’ün ilgili bölümünü uygular ve kendi CRF kategorisine yazar. Yakıt yanması emisyonları buraya değil, enerji sektörüne (CRF 1A) yazılır.

Mineral Endüstrisi

2A

Karbonatlı hammaddelerin kalsinasyonundan kaynaklanan proses CO₂’si. IPPU sektörünün en büyük tek CO₂ kaynağıdır.

Çimento Üretimi

2A1 Ücretsiz

Çimento Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 2.2), klinker üretiminde kalkerin kalsinasyonu sırasında açığa çıkan proses CO₂’sini hesaplar. Kademe 1 klinker üretim miktarı ve varsayılan klinker emisyon faktörüne, Kademe 2 tesise özgü klinker faktörü ve baca tozu (CKD) düzeltmesine dayanır. SKDM kapsamındaki çimento için raporlanması gereken gömülü emisyonların temelidir.

Kireç Üretimi

2A2 Pro

Kireç Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 2.3), sönmemiş kireç, dolomitik kireç ve hidrolik kireç üretiminde karbonatların ayrışmasından kaynaklanan CO₂’yi kapsar. Kademe 2, kireç türüne ve tesis kalsinasyon verimine göre ayrıştırılmış faktörler kullanır.

Cam Üretimi

2A3 Pro

Cam Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 2.5), soda külü, kalker ve dolomit gibi karbonatlı harman girdilerinin eritme fırınlarında ayrışmasından kaynaklanan CO₂’yi hesaplar. Cam kırığı (cullet) oranı arttıkça proses emisyonu düşer; araç bunu doğrudan hesaba katar.

Diğer Karbonat Kullanımları

2A4 Pro

Diğer Karbonat Kullanımları (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 2.6); seramik, kâğıt, cam dışı sanayilerde baca gazı desülfürizasyonu, soda külü kullanımı ve diğer karbonat tüketimlerinden kaynaklanan CO₂’yi kapsar.

Kimya Endüstrisi

2B

Petrokimya, gübre ve temel kimyasal üretim süreçlerinden kaynaklanan CO₂, CH₄, N₂O ve florlu gaz emisyonları.

Amonyak Üretimi

2B1 Pro

Amonyak Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 3.2), buhar reformasyonu ve kısmi oksidasyon süreçlerinde hammadde yakıtın karbonundan kaynaklanan CO₂’yi hesaplar. Üre üretimine yönlendirilen CO₂ düşülür. SKDM gübre kapsamının ana kalemidir.

Nitrik Asit Üretimi

2B2 Pro

Nitrik Asit Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 3.3), amonyağın katalitik oksidasyonu sırasında yan ürün olarak oluşan N₂O emisyonlarını kapsar. Faktörler proses tipine ve kurulu N₂O bertaraf teknolojisinin verimine göre ayrıştırılır.

Adipik Asit Üretimi

2B3 Pro

Adipik Asit Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 3.4), siklohekzanol/siklohekzanon karışımının nitrik asitle oksidasyonundan kaynaklanan N₂O emisyonlarını hesaplar. Termal veya katalitik bertaraf sistemlerinin yıkım verimi ve kullanım oranı dikkate alınır.

Kaprolaktam, Glioksal ve Glioksilik Asit

2B4 Pro

Kaprolaktam, Glioksal ve Glioksilik Asit Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 3.5), naylon-6 ara ürünü kaprolaktam ile glioksal ve glioksilik asit üretiminden kaynaklanan N₂O emisyonlarını kapsar.

Karbür Üretimi

2B5 Pro

Karbür Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 3.6), kalsiyum karbür ve silisyum karbür üretiminde petrokok/kömür indirgeyicisi ile kalkerin kalsinasyonundan kaynaklanan CO₂ ve CH₄ emisyonlarını hesaplar.

Titanyum Dioksit Üretimi

2B6 Pro

Titanyum Dioksit Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 3.7), klorür ve sentetik rutil proseslerinde indirgeyici olarak kullanılan kalsine petrokokun oksidasyonundan kaynaklanan CO₂’yi kapsar.

Soda Külü Üretimi

2B7 Pro

Soda Külü Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 3.8), trona bazlı ve doğal alkali göl kaynaklı üretimde hammaddenin kalsinasyonundan kaynaklanan CO₂’yi hesaplar. Solvay prosesi emisyonları amonyak modülüyle çakışmayacak şekilde ayrıştırılır.

Petrokimya ve Karbon Karası Üretimi

2B8 Pro

Petrokimya ve Karbon Karası Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 3.9); metanol, etilen, etilen diklorür, etilen oksit, akrilonitril ve karbon karası üretiminden kaynaklanan CO₂ ve CH₄ emisyonlarını kapsar. Hammadde karbonu ile enerji amaçlı yakıt karbonu ayrı izlenir.

Florokimya Üretimi

2B9 Pro

Florokimya Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 3.10); HCFC-22 üretiminde yan ürün olarak oluşan HFC-23 ile diğer florlu bileşiklerin üretim ve kaçak emisyonlarını kapsar. Bu gazlar çok yüksek KIP değerlerine sahiptir.

Metal Endüstrisi

2C

Metalurjik indirgeme ve ergitme süreçlerinde indirgeyici olarak kullanılan karbondan ve elektrolizden kaynaklanan emisyonlar.

Demir ve Çelik Üretimi

2C1 Pro

Demir ve Çelik Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 4.2); yüksek fırın, bazik oksijen fırını, elektrik ark ocağı ve doğrudan indirgenmiş demir (DRI) rotalarında kok, kömür, elektrot ve akışkanlaştırıcı karbonundan kaynaklanan CO₂ ile CH₄ emisyonlarını kapsar. SKDM’nin en yüksek hacimli ürün grubudur.

Ferroalaşım Üretimi

2C2 Pro

Ferroalaşım Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 4.3); ferrosilisyum, silisyum metal, ferromangan ve ferrokrom üretiminde indirgeyici karbondan kaynaklanan CO₂ ile fırın CH₄ emisyonlarını hesaplar.

Alüminyum Üretimi

2C3 Pro

Alüminyum Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 4.4); birincil üretimde anot tüketiminden kaynaklanan CO₂ ile anot etkisi sırasında oluşan CF₄ ve C₂F₆ (PFC) emisyonlarını kapsar. PFC hesabı hücre teknolojisi ve anot etkisi sıklığı/süresine dayanır.

Magnezyum Üretimi

2C4 Pro

Magnezyum Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 4.5); dolomit ve manyezit kalsinasyonundan kaynaklanan CO₂ ile ergimiş metalin oksidasyondan korunması için kullanılan SF₆ ve alternatif örtü gazlarının emisyonlarını kapsar.

Kurşun Üretimi

2C5 Pro

Kurşun Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 4.6), sinterleme-yüksek fırın ve doğrudan ergitme rotalarında kullanılan indirgeyici karbondan kaynaklanan CO₂’yi hesaplar. İkincil (hurda) üretim ayrı faktörle ele alınır.

Çinko Üretimi

2C6 Pro

Çinko Üretimi (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 4.7); piro-metalurjik (imbik ve elektrotermal damıtma) ve Waelz fırını süreçlerinde indirgeyici karbondan kaynaklanan CO₂’yi kapsar. Elektrolitik üretim proses CO₂’si üretmez.

Enerji Dışı Ürünler ve Çözücü Kullanımı

2D

Fosil yakıt kaynaklı ürünlerin yakıt olarak değil, ürün olarak kullanımı sırasında oksitlenen karbonun CO₂ emisyonları.

Yağlayıcı Kullanımı

2D1 Pro

Yağlayıcı Kullanımı (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 5.2), motor yağı ve gres gibi yağlayıcıların kullanım sırasında oksitlenen kısmından kaynaklanan CO₂’yi hesaplar. Oksitlenmeyen karbon depolanmış kabul edilir.

Parafin Mumu Kullanımı

2D2 Pro

Parafin Mumu Kullanımı (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 5.3); mum, kâğıt kaplama, ambalaj ve gıda sanayinde kullanılan parafinin yanma veya bozunma yoluyla oksitlenmesinden kaynaklanan CO₂’yi kapsar.

Asfalt ve Bitüm Kullanımı

2D3 Pro

Asfalt ve Bitüm Kullanımı (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 5.4); yol kaplaması ve çatı uygulamalarında sıcak karışım, kesbek ve emülsiyon üretimi sırasında salınan CO₂ ve uçucu bileşikleri kapsar.

Çözücü Kullanımı

2D4 Pro

Çözücü Kullanımı (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 5.5); boya, yağ giderme, kuru temizleme ve baskı uygulamalarında kullanılan çözücülerin atmosferde oksitlenmesinden kaynaklanan dolaylı CO₂’yi hesaplar.

Elektronik, Florlu Gazlar ve Diğer Ürün Kullanımı

2E–2G

Yarı iletken üretimi, ozon tabakasını incelten maddelerin yerine kullanılan soğutucu akışkanlar ve elektrik donanımı gibi ürün kaynaklı HFC, PFC, SF₆, NF₃ ve N₂O emisyonları. Bu gazlar düşük hacimlerine rağmen çok yüksek küresel ısınma potansiyeline sahiptir.

Elektronik Sektörü

2E Pro

Elektronik Sektörü (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 6); yarı iletken, TFT düz panel ekran, fotovoltaik ve ısı transfer akışkanı üretiminde plazma dağlama ve hazne temizlemede kullanılan CF₄, C₂F₆, NF₃, SF₆ ve HFC emisyonlarını kapsar. Gaz kullanım ve yıkım verimi oranları hesaba katılır.

ODS İkame Maddeleri (HFC/PFC)

2F Pro

ODS İkame Maddeleri (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 7); soğutma ve iklimlendirme, köpük üfleme, yangın söndürme, aerosol ve çözücü uygulamalarında ozon tabakasını incelten maddelerin yerine kullanılan HFC ve PFC’lerin emisyonlarını kapsar. Emisyonlar dolum, kullanım ömrü sızıntısı ve bertaraf aşamalarına göre modellenir.

Diğer Ürün İmalatı ve Kullanımı

2G Pro

Diğer Ürün İmalatı ve Kullanımı (IPCC 2006 Cilt 3 Bölüm 8); elektrik donanımındaki SF₆, tıbbi ve gıda amaçlı N₂O kullanımı ile ses yalıtımlı camlar ve diğer ürünlerden kaynaklanan florlu gaz emisyonlarını kapsar.

Envanter ve Raporlama

CRF Tablo 2

Tüm IPPU alt modüllerinin sonuçlarının UNFCCC CRF Tablo 2 formatında birleştirilmesi.

Envanter (2A–2G)

CRF Tablo 2 Ücretsiz

Tüm IPPU alt modüllerindeki sonuçları CRF Tablo 2 formatında bir envanter özetinde birleştirir; gaz bazında (CO₂, CH₄, N₂O, HFC, PFC, SF₆) ve CO₂ eşdeğeri olarak raporlar ve dışa aktarır.

Uyum

SKDM (CBAM) kapsamındaki sektörler

Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması kapsamındaki ürünlerin gömülü emisyonlarının çekirdeğini endüstriyel proses emisyonları oluşturur. Aşağıdaki modüller bu ürünlerin doğrudan proses emisyonlarını IPCC 2006 Cilt 3 metodolojisiyle hesaplar:

  • Çimento (2A1) — klinker kalsinasyonundan kaynaklanan proses CO₂’si
  • Demir ve Çelik (2C1) — yüksek fırın, BOF, EAO ve DRI rotalarında indirgeyici karbon
  • Alüminyum (2C3) — anot tüketimi CO₂’si ve anot etkisi PFC emisyonları
  • Gübre zinciri: Amonyak (2B1) CO₂’si ve Nitrik Asit (2B2) N₂O’su

Kademe (Tier) seviyeleri

IPCC, artan veri ayrıntısı ve azalan belirsizliğe göre üç kademe tanımlar. Araç üçünü de destekler; SKDM raporlaması için Kademe 2 veya 3 önerilir.

Kademe 1
Temel Hesaplama

IPCC varsayılan faktörleriyle proses başına ürün miktarına dayalı temel hesaplama

Kademe 2
Ülkeye Özgü

Ülkeye veya tesise özgü emisyon faktörleri ve ayrıntılı proses verisiyle hesaplama

Kademe 3
Tesis / Model Tabanlı

Sürekli emisyon izleme, tesis bazında ölçüm ve madde akış (kütle) dengesiyle hesaplama

Çıktı ve raporlama

CRF Tablo 2 envanteri

Tüm IPPU alt modüllerinin sonuçları UNFCCC CRF Tablo 2 formatında tek bir envanter özetinde, gaz bazında ve CO₂ eşdeğeri olarak birleşir.

Excel ve PDF dışa aktarma

Hesaplama sonuçları ve envanter özeti raporlama, doğrulama ve SKDM veri hazırlığı süreçleri için dışa aktarılabilir.

Ücretsiz planda neler var?

  • Çimento Üretimi
  • Envanter (2A–2G)

Diğer 25 modül ile Kademe 2 ve Kademe 3 metodolojileri Pro plan gerektirir. Planları karşılaştır.

Sık sorulan sorular

Endüstriyel süreç (IPPU) emisyonları hangi metodolojiyle hesaplanır?

Araç, IPCC 2006 Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehberi Cilt 3 (Endüstriyel Süreçler ve Ürün Kullanımı) metodolojisini uygular. Mineral endüstrisi (2A), kimya endüstrisi (2B), metal endüstrisi (2C), yakıtların enerji dışı kullanımı ve çözücüler (2D), elektronik sektörü (2E), ODS ikame maddeleri (2F) ve diğer ürün imalatı ve kullanımı (2G) ayrı modüller olarak modellenmiştir. Sonuçlar UNFCCC CRF Tablo 2 formatında birleştirilir.

IPPU emisyonları yakıt yanması emisyonlarından nasıl ayrılır?

IPPU emisyonları, hammaddenin kimyasal veya fiziksel dönüşümünden kaynaklanır; örneğin kalkerin kalsinasyonu ya da kokun indirgeyici olarak kullanılması. Aynı tesiste kazan veya fırında enerji üretmek için yakılan yakıtın emisyonu ise enerji sektörüne (IPCC Cilt 2, CRF 1A) yazılır. Araç bu ayrımı modül düzeyinde korur; böylece envanterde çifte sayım oluşmaz. Enerji tarafı için Enerji Sektörü hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

SKDM (CBAM) kapsamındaki ürünler için bu araç kullanılabilir mi?

Evet. Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM/CBAM) kapsamındaki çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre ürünlerinin gömülü emisyonlarının çekirdeğini IPPU proses emisyonları oluşturur. Araçtaki Çimento (2A1), Demir ve Çelik (2C1), Alüminyum (2C3), Amonyak (2B1) ve Nitrik Asit (2B2) modülleri bu ürünlerin doğrudan proses emisyonlarını IPCC 2006 Cilt 3 metodolojisiyle hesaplar. SKDM raporlaması ayrıca tesis düzeyinde ürün bazlı gömülü emisyon ve dolaylı elektrik emisyonu gerektirir; hesaplamalarınızı Kademe 2 veya 3 tesis verisiyle yapmanız önerilir.

Kademe (Tier) 1, 2 ve 3 arasındaki fark nedir?

Kademe 1, IPCC varsayılan emisyon faktörleriyle ürün üretim miktarına dayalı temel hesaplama yapar. Kademe 2, ülkeye veya tesise özgü emisyon faktörleri ile ayrıntılı proses verisi kullanır; örneğin tesise özgü klinker faktörü. Kademe 3 ise sürekli emisyon izleme, tesis bazında ölçüm ve madde akış (kütle) dengesi yaklaşımına dayanır. Kademe yükseldikçe belirsizlik azalır, veri gereksinimi artar.

Hangi gazlar hesaplanıyor?

IPPU modüllerinde CO₂, CH₄ ve N₂O ile florlu gazlar (HFC, PFC, SF₆ ve NF₃) hesaplanır. Alüminyumda PFC, magnezyum ve elektrik donanımında SF₆, nitrik ve adipik asitte N₂O, ODS ikame maddelerinde HFC ve PFC başlıca gazlardır. Toplamlar KIP değerleriyle CO₂ eşdeğerine çevrilerek de raporlanır.

Ücretsiz planda hangi modüller açık?

Ücretsiz planda Çimento Üretimi (2A1) modülü Kademe 1 seviyesinde ve CRF Tablo 2 envanter özeti kullanılabilir. Diğer 25 modül ile Kademe 2 ve Kademe 3 metodolojileri ve senaryo analizi Pro plan gerektirir.

Sonuçları dışa aktarabilir miyim?

Evet. Hesaplama sonuçları CRF Tablo 2 formatında envanter özetine birleştirilir ve raporlama ile doğrulama süreçleri için Excel ve PDF olarak dışa aktarılabilir.

Sanayi envanterinizi oluşturmaya başlayın

Hesap oluşturun, Çimento modülüyle ücretsiz başlayın.

Sanayi (IPPU) Sera Gazı Hesaplama Aracı | IPCC 2006 Cilt 3 — GHG Türkiye