Katı atık depolama (FOD modeli), biyolojik arıtma, yakma ve açık alan yakımı ile atıksu arıtmayı IPCC 2006 Cilt 5 metodolojisiyle hesaplayın. CH₄, N₂O ve CO₂ sonuçları UNFCCC CRF Tablo 5 formatında birleşir.
Katı Atık Bertarafı modülü ve CRF Tablo 5 envanter özeti ücretsiz planda kullanılabilir.
Her modül IPCC 2006 Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehberi Cilt 5’in ilgili bölümünü uygular ve kendi CRF kategorisine yazar. Atıktan elde edilen gazın enerji amaçlı yakılması buraya değil, enerji sektörüne (CRF 1A) yazılır.
Katı Atık Bertarafı (IPCC 2006 Cilt 5 Bölüm 3), yönetilen ve yönetilmeyen bertaraf sahalarındaki organik atığın anaerobik bozunmasından kaynaklanan CH₄ emisyonlarını Birinci Dereceden Bozunma (FOD) modeliyle tahmin eder. Model; heterojen atık bileşimini, tarihsel birikim verilerini ve gaz geri kazanım oranlarını dikkate alır. Atık sektörünün en büyük tek emisyon kaynağıdır.
Biyolojik Arıtma (IPCC 2006 Cilt 5 Bölüm 4), kompost ve anaerobik çürütme tesislerinden kaynaklanan CH₄ ve N₂O emisyonlarını kapsar. Kompostlamadan kaynaklanan N₂O mutlaka hesaba katılmalıdır; anaerobik çürütmede ise biyogaz sızıntıları birincil CH₄ kaynağıdır. Geri kazanılan biyogazın yakılmasından doğan emisyonlar enerji sektörüne yazılır.
Yakma ve Açık Alan Yakımı (IPCC 2006 Cilt 5 Bölüm 5), kontrollü yakma tesislerinden ve açık alanda atık yakımından kaynaklanan CO₂, CH₄ ve N₂O emisyonlarını kapsar. Plastik ve diğer fosil karbonlu atıklar ilave CO₂ üretir; biyojenik karbon iklim açısından nötr kabul edilip ayrı raporlanır.
Atıksu Arıtma ve Deşarjı (IPCC 2006 Cilt 5 Bölüm 6), evsel (5D1) ve endüstriyel (5D2) atıksuların arıtılması ve deşarjından kaynaklanan CH₄ ve N₂O emisyonlarını kapsar. CH₄ organik içeriğin anaerobik bozunmasından; N₂O ise biyolojik azot gideriminden ve deşarj edilen atıksuda dolaylı dönüşümden kaynaklanır.
Tüm atık alt modüllerindeki sonuçları CRF Tablo 5 formatında bir envanter özetinde birleştirir; gaz bazında (CH₄, N₂O, CO₂) ve CO₂ eşdeğeri olarak raporlar ve dışa aktarır.
Depolama sahasındaki organik atık onlarca yıl boyunca bozunmayı sürdürür; bu yüzden tek bir yılın metan emisyonu, o yıl sahaya giren atıkla değil, geçmiş yılların birikimiyle belirlenir. Birinci Dereceden Bozunma (FOD) modeli bunu şöyle ele alır:
IPCC, artan veri ayrıntısı ve azalan belirsizliğe göre üç kademe tanımlar. Araç üçünü de destekler.
IPCC varsayılan bozunma oranları ve gaz üretim kapasiteleri kullanılarak ulusal düzeyde katı atık, arıtma ve yakma emisyon hesaplama
Türkiye’ye özgü atık bileşim verileri, tesis düzeyinde ölçümler ve ayrıntılı arıtma sistemi karakterizasyonu
Tesis düzeyinde sürekli ölçümler, doğrudan saha ölçümü ve ileri biyokütle karbon modellemesi
Tüm atık alt modüllerinin sonuçları UNFCCC CRF Tablo 5 formatında tek bir envanter özetinde, gaz bazında ve CO₂ eşdeğeri olarak birleşir.
Hesaplama sonuçları ve envanter özeti raporlama ve doğrulama süreçleri için dışa aktarılabilir.
Biyolojik Arıtma, Yakma ve Açık Alan Yakımı, Atıksu Arıtma ve Deşarjı modülleri Pro plan gerektirir. Planları karşılaştır.
Araç, IPCC 2006 Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehberi Cilt 5 (Atık) metodolojisini uygular. Katı atık bertarafı (5A), biyolojik arıtma (5B), yakma ve açık alan yakımı (5C) ile atıksu arıtma ve deşarjı (5D) ayrı modüller olarak modellenmiştir. Sonuçlar UNFCCC CRF Tablo 5 formatında birleştirilir.
Depolama sahasına giren organik atık bir yılda değil, onlarca yıl boyunca yavaşça bozunarak metan üretir. FOD modeli bu gecikmeyi atık türüne özgü bozunma sabitleriyle (k) modellediği için, bir yılın emisyonunu hesaplamak geçmiş yıllarda sahaya giren atığın miktarını ve bileşimini bilmeyi gerektirir. IPCC, yavaş bozunan bileşenler için geçmişe dönük en az 50 yıllık bir atık serisi önerir; veri yoksa nüfus, kişi başı atık üretimi ve depolama oranı üzerinden geriye dönük seri türetilir.
Atık modüllerinde başlıca CH₄ ve N₂O hesaplanır; yakma ve açık alan yakımı modülünde ayrıca fosil kaynaklı CO₂ hesaplanır. Biyojenik karbondan gelen CO₂ iklim açısından nötr kabul edilir ve bilgi amaçlı ayrı raporlanır. Toplamlar KIP değerleriyle CO₂ eşdeğerine çevrilerek de raporlanır.
Geri kazanılan metan, atık modülünde üretilen metandan düşülür. Bu gaz meşale ile yakılıyorsa emisyonu atık sektöründe, elektrik veya ısı üretmek üzere yakılıyorsa enerji sektöründe (CRF 1A) raporlanır. Araç geri kazanım oranını ayrı bir girdi olarak tuttuğu için iki sektör arasında çifte sayım oluşmaz.
Kademe 1, IPCC varsayılan bozunma oranları ve gaz üretim kapasiteleriyle ulusal düzeyde hesaplama yapar. Kademe 2, Türkiye’ye özgü atık bileşimi, tesis düzeyinde ölçümler ve ayrıntılı arıtma sistemi karakterizasyonu kullanır. Kademe 3 ise tesis düzeyinde sürekli ölçüm, doğrudan saha ölçümü ve ileri biyokütle karbon modellemesine dayanır. Kademe yükseldikçe belirsizlik azalır, veri gereksinimi artar.
Ücretsiz planda Katı Atık Bertarafı (SWDS) modülü Kademe 1 seviyesinde ve CRF Tablo 5 envanter özeti kullanılabilir. Biyolojik Arıtma, Yakma ve Açık Alan Yakımı, Atıksu Arıtma ile senaryo modülleri Pro plan gerektirir.
Evet. Hesaplama sonuçları CRF Tablo 5 formatında envanter özetine birleştirilir ve raporlama ile doğrulama süreçleri için Excel ve PDF olarak dışa aktarılabilir.
Hesap oluşturun, Katı Atık Bertarafı modülüyle ücretsiz başlayın.
