Politikasız referans (model)
Karbon fiyatı veya emisyon tavanı yok; yalnızca maliyet, talep ve mevcut filo.
Türkiye elektrik talebini 2053’e kadar en düşük toplam maliyetle nasıl karşılar; karbon fiyatı ya da bir emisyon tavanı bu patikayı nasıl değiştirir? Dört senaryo, açık kaynaklı OSeMOSYS modeli ve ulusal verilerle çözüldü: hangi santral ne zaman kurulur, emisyon ve şebeke emisyon faktörü nasıl değişir.
Bunlar normatif optimizasyon senaryolarıdır: verilen varsayımlar altında en ucuz patikayı gösterir, geleceğe dair bir tahmin değildir.
Hepsi aynı model, aynı talep ve aynı maliyetlerle çözülür; yalnızca politika varsayımı değişir. Baz yıl 2024, son yıl 2053.
Karbon fiyatı veya emisyon tavanı yok; yalnızca maliyet, talep ve mevcut filo.
Elektrik sektörü CO₂ tavanı baz yıl seviyesinden 2053'te sıfıra doğrusal iner (Türkiye'nin 2053 net sıfır hedefi).
Ekonomi geneli 2053 net sıfır hedef yılı elektrik sektörüne doğrusal bir tavan olarak uygulanmıştır; resmi bir sektör patikası değildir.
2026'dan itibaren 50 USD2023/tCO₂, reel olarak sabit.
Karbon fiyatı varsayımsaldır; bir piyasa tahmini değildir.
2026'dan itibaren 100 USD2023/tCO₂, reel olarak sabit.
Karbon fiyatı varsayımsaldır; bir piyasa tahmini değildir.
| Senaryo | 2030 · Mt CO₂ | 2040 · Mt CO₂ | 2050 · Mt CO₂ | 2053 · Mt CO₂ | 2053 · t CO₂/MWh | 2053 · yenilenebilir payı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Politikasız referans (model) | 119,1 | 83,0 | 25,7 | 8,9 | 0,012 | %85 |
| 2053 net sıfır uyumlu | 119,1 | 67,5 | 15,6 | 0,0 | 0,000 | %85 |
| Karbon fiyatı 50 $/t | 81,2 | 28,9 | 8,4 | 2,2 | 0,003 | %82 |
| Karbon fiyatı 100 $/t | 43,3 | 9,4 | 2,9 | 0,8 | 0,001 | %82 |
Baz yıl (2024): 149,7 Mt CO₂, 0,422 t CO₂/MWh, yenilenebilir payı %47 — bütün senaryolarda aynı.
Dört senaryo
Milyon ton CO₂, yıllık. Dört senaryo aynı baz yıldan başlar.
Dört senaryo
Üretilen elektriğin MWh’i başına ton CO₂ (batarya deşarjı hariç).
Kurulu güç ve üretim için senaryo
Karbon fiyatı veya emisyon tavanı yok; yalnızca maliyet, talep ve mevcut filo.
Politikasız referans (model)
GW. Batarya, güç kapasitesiyle gösterilir. Yığının üstü toplamı verir.
Politikasız referans (model)
TWh, yıllık. Batarya satırı deşarj edilen enerjidir.
Referans senaryoda elektrik sektörünün CO₂ emisyonu 2024 yılında 149,7 Mt, 2053 yılında 8,9 Mt olur (%94 azalma). Aynı dönemde yenilenebilir kaynakların üretimdeki payı %47 düzeyinden %85 düzeyine çıkar; şebeke emisyon faktörü 0,422 t CO₂/MWh iken 0,012 t CO₂/MWh olur.
2030’da emisyon referansta 119,1 Mt iken 50 $/t karbon fiyatıyla 81,2 Mt, 100 $/t ile 43,3 Mt olur. 2040’ta aynı sıra 83,0, 28,9 ve 9,4 Mt’dır.
Baz yıldan 2053’te sıfıra inen tavanla emisyon 2040’ta 67,5 Mt, 2053 yılında 0,0 Mt olur (referans: 83,0 ve 8,9 Mt). Tavanın gölge fiyatı hiçbir yıl 4.499 $/t CO₂ düzeyini aşmaz; iskonto edilmiş toplam sistem maliyeti referansa göre %0,5 yüksektir.
Referans senaryoda 2053 kurulu gücü: güneş 131,0 GW, rüzgâr 116,2 GW, hidroelektrik 32,2 GW, nükleer 15,1 GW, doğal gaz 8,9 GW ve batarya 33,0 GW.
Net Sıfır Patika Modeli
Bu sayfadaki senaryolar sabittir ve yalnız elektriği gösterir. Net Sıfır Patika Modeli'nde aynı modeli ekonominin tamamıyla ve kendi varsayımlarınızla çözersiniz; sonuç her zaman politikasız referansla yan yana gelir. Araç 3 aylık ya da yıllık lisansla açılır.
OSeMOSYS 2017_11_08 · otoole==1.1.5 · highspy==1.15.1 · GLPK (LP generation only) · hesaplama tarihi 2026-10-22. Girdi özetleri: Politikasız referans (model) 64c001738b96187c · 2053 net sıfır uyumlu ac2757e8ee21feae · Karbon fiyatı 50 $/t 77262bf501881d11 · Karbon fiyatı 100 $/t f067c30fd2c6dccd.
Hayır. En düşük maliyetli patika, verilen talep, maliyet ve politika varsayımları altında toplam sistem maliyetini en aza indiren yatırım ve işletme planıdır. Gerçek yatırımları finansman, izin süreçleri, şebeke ve piyasa tasarımı gibi modelde yer almayan etkenler de belirler. Sonuçlar “bu varsayımlarla en ucuzu ne olurdu” sorusunu yanıtlar.
Modelde karbon fiyatı ya da emisyon tavanı olmasa da yeni rüzgâr ve güneş santralleri, artan talebi karşılamanın ve emekli olan kömür ve doğal gaz santrallerinin yerini doldurmanın çoğu yılda en ucuz yoludur. Yıllık kurulum hızı tarihsel artışlarla sınırlandığı için geçiş kademelidir.
Hayır. Türkiye’nin 2053 net sıfır hedefi ekonomi genelidir. Bu senaryoda elektrik sektörünün CO₂ emisyonuna, baz yıl düzeyinden 2053’te sıfıra doğrusal inen bir tavan uygulanır. Model 2053’e kadar çözüldüğü için tavan son yılda sıfırdır.
Hayır. 50 ve 100 ABD doları/ton CO₂ (2023 fiyatlarıyla), 2026’dan itibaren reel olarak sabit tutulan varsayımsal fiyatlardır. Amaç, bir karbon fiyatının santral yatırımlarını ve emisyonu ne kadar ve ne hızla değiştirdiğini göstermektir.
Evet. Net Sıfır Patika Modeli’nde karbon fiyatını, ekonomi geneli net emisyon hedefini, talebi, yakıt fiyatlarını, teknoloji maliyetlerini ve hangi teknolojilerin ne zaman kurulabileceğini kendiniz belirlersiniz. Model elektrik, sanayi, ulaştırma ve binaları birlikte çözer, tarayıcınızda çalışır ve sonuç her zaman politikasız referansla karşılaştırılır. Net Sıfır Patika Modeli ayrı lisanslanır (3 aylık ya da yıllık).
Evet. Net Sıfır Patika Modeli, senaryonun tam OSeMOSYS model paketini (otoole biçiminde veri dosyaları ve model dosyası) indirmenize izin verir; paketi kendi bilgisayarınızda açık kaynaklı bir çözücüyle çözüp sonuçları araca geri yükleyebilirsiniz.