Enterik fermantasyon, gübre yönetimi, çeltik tarımı, yönetilen topraklar, kireçleme ve üre ile biyokütle yakımını IPCC 2006 Cilt 4 metodolojisiyle hesaplayın. CH₄, N₂O ve CO₂ sonuçları UNFCCC CRT Tablo 3 formatında birleşir.
Enterik Fermantasyon modülü ve CRT Tablo 3 envanter özeti ücretsiz planda kullanılabilir. Diğer modülleri Tier 1 ile 7 gün ücretsiz deneyebilirsiniz; kart bilgisi istenmez.
Her modül IPCC 2006 Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehberi Cilt 4’ün ilgili bölümünü uygular ve kendi CRT kategorisine yazar. Tarımsal makine ve ısıtma yakıtlarının yanma emisyonları buraya değil, enerji sektörüne (CRT 1A) yazılır.
Enterik Fermantasyon (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 10.3), geviş getiren ve getirmeyen hayvanların sindirim sistemlerindeki mikrobiyal fermantasyondan kaynaklanan CH₄ emisyonlarını kapsar. Hayvan kategorisi, yem kalitesi ve canlı ağırlık, emisyon faktörünü doğrudan belirleyen temel parametrelerdir. Türkiye tarım envanterinin en büyük tek metan kaynağıdır.
Gübre Yönetimi CH₄ (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 10.4), hayvancılık gübresinin depolanması ve arıtılması sırasında anaerobik koşullarda üretilen CH₄’ü kapsar. Gübre yönetim sistemi türü ve iklim faktörleri, maksimum metan üretme kapasitesini (B₀) ve metan dönüşüm faktörünü belirler.
Gübre Yönetimi N₂O (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 10.5), gübrenin depolanması ve işlenmesi sırasında azotun nitrifikasyon ve denitrifikasyonundan kaynaklanan doğrudan N₂O ile uçuculaşma ve yıkanma yoluyla oluşan dolaylı N₂O emisyonlarını kapsar. İdrar ve dışkıdaki azot içeriği birincil aktivite verisidir.
Çeltik Tarımı CH₄ (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 5.5), su altındaki pirinç tarlalarında organik maddenin anaerobik bozunmasından kaynaklanan CH₄ emisyonlarını kapsar. Su yönetimi rejimi, organik düzenleyici türü ve tarımsal uygulamalar ölçekleme faktörü temel parametrelerdir.
Sentetik azotlu gübrelerin toprağa uygulanmasından kaynaklanan doğrudan N₂O (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 11.2, Denklem 11.1). Uygulanan toplam sentetik N ve bunun sulu çeltiğe giden payı girilir; EF₁ ve çeltik için EF₁FR uygulanır.
Hayvan gübresi, arıtma çamuru ve kompostla toprağa giden organik N kaynaklı doğrudan N₂O (Denklem 11.1 ve 11.4). Hayvan gübresi N’si Gübre Yönetimi kayıtlarından otomatik gelir; yakıt, yem ve inşaatta kullanılan pay düşülür.
Otlayan hayvanların mera ve otlaklara bıraktığı idrar ve dışkı N’sinden kaynaklanan doğrudan N₂O (Denklem 11.1, EF₃PRP). Değerler hayvan kayıtlarındaki mera payından otomatik hesaplanır; sığır/kanatlı/domuz ve koyun/diğer için ayrı EF kullanılır.
Toprağa dönen hasat artıklarının N’sinden kaynaklanan doğrudan N₂O (Denklem 11.6–11.7, Tablo 11.2). Ürün bazında alan ve üretim girilir; artık oranları, uzaklaştırılan ve yakılan pay düşülerek F_CR hesaplanır. Excel/CSV içe aktarma desteklenir.
Arazi kullanımı veya yönetim değişikliğiyle toprak organik maddesi kaybedildiğinde mineralize olan N’den kaynaklanan doğrudan N₂O (Denklem 11.8). Mineralize N miktarı (F_SOM) girilir.
Drene edilmiş/işlenen organik toprakların (histosol) alanından kaynaklanan doğrudan N₂O (Denklem 11.1, EF₂). İklim ve kullanım türüne göre alan (ha) girilir.
Toprağa eklenen N’nin uçuculaşıp yeniden çökelmesi ve yıkanma/yüzey akışıyla kaybından kaynaklanan dolaylı N₂O (Denklem 11.9–11.10). Doğrudan alt kategorilerde girilen N miktarları otomatik kullanılır; nemli/kurak bölge seçimi yıkanma payını belirler.
Kireçleme, Üre ve Diğer Karbon İçeren Gübreler CO₂ (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 11.3–11.4); kireç (kalker/dolomit) uygulamasından (3C2) ve üre uygulamasından (3C3) kaynaklanan CO₂ emisyonlarını kapsar. Uygulanan kireç ve üre miktarı birincil aktivite verisidir.
Savana ve Çayır Yakımı (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 6.3.4 ve Denklem 2.27), doğal çayır, bozkır ve savana alanlarındaki biyokütle yakımından kaynaklanan sera gazı emisyonlarını kapsar. Yakılan alan, biyokütle yoğunluğu ve yanma verimi temel girdi parametreleridir.
Anız Yakımı (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 5.2.4 ve Denklem 2.27), hasattan sonra tarımsal artıkların açık alanda yakılmasından kaynaklanan CO₂, CH₄, N₂O, CO ve NOₓ emisyonlarını kapsar. Yakılan biyokütledeki karbon iklim açısından nötr kabul edilir; yalnızca eksik yanma ürünleri ve azot oksit emisyonları antropojenik etki olarak raporlanır.
Sulak Alan Biyokütle Yakımı (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 2, Denklem 2.27), sulak alana dönüştürülen arazilerde biyokütle yakılmasından kaynaklanan CH₄ ve N₂O emisyonlarını kapsar. Yanan alan, yanmaya hazır biyokütle (M_B) ve yanma faktörü (C_f) temel girdilerdir; önceki arazi kullanımının izlenmesi isteğe bağlıdır.
Tüm tarım alt modüllerindeki sonuçları CRT Tablo 3 formatında bir envanter özetinde birleştirir; gaz bazında (CH₄, N₂O, CO₂) ve CO₂ eşdeğeri olarak raporlar ve dışa aktarır.
Tarımsal faaliyetlerin emisyonu iki farklı envanter bölümüne dağılır. Çifte sayımı önlemek için sınır şöyledir:
IPCC, artan veri ayrıntısı ve azalan belirsizliğe göre üç kademe tanımlar. Araç üçünü de destekler; hayvancılıkta Kademe 2 ülkeye özgü hayvan parametreleri gerektirir.
Hayvancılık kategorisi ve gübre yönetim sistemine göre IPCC varsayılan emisyon faktörleriyle hesaplama
Ülkeye özgü emisyon faktörleri, hayvan özellikleri ve ayrıntılı gübre yönetim sistemi verisi
Çiftlik düzeyinde ölçümler, ileri hayvan enerji ve besin döngüsü modelleri, doğrudan gözlem
Tüm tarım alt modüllerinin sonuçları UNFCCC CRT Tablo 3 formatında tek bir envanter özetinde, gaz bazında ve CO₂ eşdeğeri olarak birleşir.
Hesaplama sonuçları ve envanter özeti raporlama ve doğrulama süreçleri için dışa aktarılabilir.
Gübre Yönetimi CH₄, Gübre Yönetimi N₂O, Çeltik Tarımı CH₄, Tarımsal Topraklar — Sentetik N Gübre, Tarımsal Topraklar — Organik N Girdileri, Tarımsal Topraklar — Mera İdrar ve Dışkı, Tarımsal Topraklar — Bitki Artıkları, Tarımsal Topraklar — Mineralizasyon, Tarımsal Topraklar — Organik Topraklar, Tarımsal Topraklar — Dolaylı N₂O, Kireçleme ve Üre CO₂, Savana ve Çayır Yakımı, Anız Yakımı, Sulak Alan Biyokütle Yakımı modülleri Pro plan gerektirir. Planları karşılaştır.
Araç, IPCC 2006 Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehberi Cilt 4 (Tarım, Ormancılık ve Diğer Arazi Kullanımı) metodolojisinin tarım bölümlerini uygular. Enterik fermantasyon (3A1), gübre yönetimi CH₄ ve N₂O (3A2), çeltik tarımı (3C7), yönetilen topraklarda doğrudan ve dolaylı N₂O (3C4–3C5), kireçleme ve üre CO₂ (3C2–3C3) ile biyokütle yakımı (3C1b, 3C1c) ayrı modüller olarak modellenmiştir. Sonuçlar UNFCCC CRT Tablo 3 formatında birleştirilir.
Tarım modülleri hayvancılık, gübre ve tarımsal girdi kaynaklı CH₄, N₂O ve CO₂ akışlarını kapsar; arazi kullanımı kaynaklı karbon stoku değişimleri (orman, ekili alan, otlak, sulak alan, yerleşim ve diğer arazi kategorilerindeki biyokütle ve toprak karbonu) ise AKAKDO tarafında hesaplanır. Örneğin üre uygulamasının CO₂’si tarımda (3C3), aynı tarladaki toprak organik karbonu değişimi AKAKDO’da raporlanır. Araç bu ayrımı modül düzeyinde korur; böylece envanterde çifte sayım oluşmaz. Arazi tarafı için AKAKDO hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Tarım modüllerinde başlıca CH₄ ve N₂O hesaplanır; kireçleme ve üre uygulaması ile biyokütle yakımı modüllerinde ayrıca CO₂ hesaplanır. Anız ve çayır yakımı modülleri CO ve NOₓ gibi dolaylı gazları da üretir. Toplamlar KIP değerleriyle CO₂ eşdeğerine çevrilerek de raporlanır.
Kademe 1, hayvancılık kategorisi ve gübre yönetim sistemine göre IPCC varsayılan emisyon faktörleriyle hesaplama yapar. Kademe 2, ülkeye özgü emisyon faktörleri, hayvan özellikleri (canlı ağırlık, süt verimi, yem sindirilebilirliği) ve ayrıntılı gübre yönetim sistemi verisi kullanır. Kademe 3 ise çiftlik düzeyinde ölçümlere, ileri hayvan enerji ve besin döngüsü modellerine dayanır. Kademe yükseldikçe belirsizlik azalır, veri gereksinimi artar.
Kademe 1 için hayvan kategorisi bazında yıllık ortalama hayvan sayısı ve gübrenin hangi yönetim sistemlerinde (mera, katı depolama, sıvı/lagün, günlük yayma, anaerobik çürütücü vb.) tutulduğunun yüzde dağılımı yeterlidir. Kademe 2’de bunlara canlı ağırlık, günlük ağırlık artışı, süt verimi, yem sindirilebilirliği ve azot atım oranı gibi ülkeye özgü hayvan parametreleri eklenir.
Ücretsiz planda Enterik Fermantasyon modülü Kademe 1 seviyesinde ve CRT Tablo 3 envanter özeti kullanılabilir. Gübre Yönetimi CH₄ ve N₂O, Çeltik Tarımı, Yönetilen Topraklar, Kireçleme ve Üre, Savana ve Çayır Yakımı, Anız Yakımı ile senaryo modülleri Pro plan gerektirir.
Evet. Hesaplama sonuçları CRT Tablo 3 formatında envanter özetine birleştirilir ve raporlama ile doğrulama süreçleri için Excel ve PDF olarak dışa aktarılabilir.
Hesap oluşturun, Enterik Fermantasyon modülüyle ücretsiz başlayın.