IPCC 2006 Cilt 4 · AKAKDO (LULUCF)

AKAKDO (Arazi Kullanımı ve Ormancılık) Sera Gazı Hesaplama Aracı

Orman arazisi, tarım arazileri, çayırlar, sulak alanlar, yerleşimler, diğer arazi ve hasat edilen odunsu ürünler için karbon stoku değişimlerini IPCC 2006 Cilt 4 metodolojisiyle hesaplayın. Emisyonlar ve yutaklar UNFCCC CRT Tablo 4 formatında birleşir.

Orman Arazisi — Biyokütle modülü ve CRT Tablo 4 envanter özeti ücretsiz planda kullanılabilir. Diğer modülleri Tier 1 ile 7 gün ücretsiz deneyebilirsiniz; kart bilgisi istenmez.

Hesaplama modülleri

Her modül IPCC 2006 Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehberi Cilt 4’ün ilgili bölümünü uygular ve kendi CRT kategorisine yazar. Dönüşen arazi satırları ortak bir dönüşüm kaydında tutulur; kaynak ve hedef kategoriler bunu otomatik görür.

Orman Arazisi

4A

Orman kalan ve ormana dönüştürülen arazilerde biyokütle, ölü organik madde ve toprak karbonu; ağaçlandırma kaynaklı stok artışları.

Orman Arazisi — Biyokütle (Kalan + Dönüştürülen)

4.A.1 / 4.A.2 Ücretsiz

Orman kalan orman alanlarında ve ormana dönüştürülen arazilerde biyokütle karbon stoku değişimi (Kazanım-Kayıp yöntemi, Denklem 2.7): büyüme, hasat, yakacak odun ve bozulmalar; ölü organik madde (Denklem 2.17–2.22) ve orman yangınlarının CH₄/N₂O emisyonları.

Orman Arazisi — Toprak & Ağaçlandırma

4.A.1 / 4.A.2 Pro

Drene edilmiş organik orman topraklarından CO₂ (Denklem 2.26) ve ağaçlandırma alanlarında mineral toprak organik karbonu değişimi (Denklem 2.25).

Tarım Arazileri

4B

Çok yıllık bitkilerin biyokütle karbonu, tarım arazisine dönüşümde biyokütle kaybı ile mineral ve organik toprak karbonu değişimleri.

Tarım Arazisi — Biyokütle (Kalan + Dönüştürülen)

4.B.1 / 4.B.2 Pro

Çok yıllık bitkilerde biyokütle karbonu (Denklem 2.7) ve tarım arazisine dönüşümde kaybedilen biyokütle (Denklem 2.15).

Tarım Arazisi — Toprak Karbonu

4.B.1 / 4.B.2 Pro

Mineral topraklarda arazi kullanımı, işleme ve girdi faktörleriyle toprak organik karbonu değişimi (Denklem 2.25) ve drene organik topraklardan CO₂ (Denklem 2.26).

Çayır Alanları

4C

Çayır biyokütlesi ve yangın emisyonları, otlatma ve gübrelemenin etkisiyle toprak karbonu.

Çayır-Mera — Biyokütle (Kalan + Dönüştürülen)

4.C.1 / 4.C.2 Pro

Çayır biyokütlesinde Kazanım-Kayıp veya Stok-Farkı yöntemiyle karbon değişimi (Denklem 2.7–2.8), çayıra dönüşümde biyokütle değişimi (Denklem 2.16) ve çayır yangınlarının CH₄/N₂O emisyonları.

Çayır-Mera — Toprak Karbonu

4.C.1 / 4.C.2 Pro

Mineral topraklarda yönetim ve girdi faktörleriyle toprak organik karbonu değişimi (Denklem 2.25) ve drene organik topraklardan CO₂ (Denklem 2.26).

Sulak Alanlar

4D

Turba çıkarımından CO₂ ve N₂O; su tutulan araziler ve rezervuarlardan CO₂ ve CH₄.

Sulak Alan Kalan Sulak Alanlar

4.D.1 Pro

Turba çıkarılan alanlarda drene edilmiş turbadan sahada CO₂ (Denklem 7.4), bahçecilik turbasından saha dışı CO₂ (Denklem 7.5), besince zengin turbalıklardan N₂O (Denklem 7.7) ve turba çıkarımına dönüştürülen alanlar.

Sulak Alana Dönüştürülen Araziler (Su Tutma)

4.D.2 Pro

Su altında kalan arazilerde biyokütle karbonu kaybı, rezervuar CO₂’si (Denklem 7.13) ve rezervuar CH₄’ü (2019 İyileştirmesi Denklem 7.10 ve 7.15).

Yerleşimler

4E

Kentsel ağaç biyokütlesi ve yerleşim toprağı karbonu; yerleşime dönüşümde biyokütle ve toprak karbonu kaybı.

Yerleşim Kalan Yerleşim Alanları

4.E.1 Pro

Kentsel ağaç biyokütlesi; taç örtüsü alanı (Denklem 8.2) veya tek ağaç (Denklem 8.3) yöntemiyle, ve yerleşim toprağı karbonu (Bölüm 8.2.3).

Yerleşime Dönüştürülen Araziler

4.E.2 Pro

Kentleşme ve altyapı genişlemesinde dönüşüm öncesi ve sonrası biyokütle farkından karbon değişimi (Denklem 2.16) ve yerleşim türüne göre toprak karbonu kaybı (Bölüm 8.3.3).

Diğer Arazi

4F

Çıplak arazi, kaya ve buz alanlarının alan takibi ile diğer araziye dönüşümde karbon kaybı.

Diğer Arazi Kalan Diğer Araziler

4.F.1 Pro

Yönetilmeyen çıplak arazi, kaya ve buz alanlarının takibi. IPCC 2006 Bölüm 9.2 gereği bu kategori için emisyon tahmini yapılmaz; alan tutarlı arazi muhasebesi için kaydedilir.

Diğer Araziye Dönüştürülen Araziler

4.F.2 Pro

Çölleşme veya terk sonucu diğer araziye dönüşümde biyokütle ve mineral toprak karbonunun kaybı; Tier 1’de karbonun tamamı dönüşüm yılında salınır (Denklem 2.16 ve 2.25).

Hasat Edilen Odunsu Ürünler (HWP)

4G

Masif odun, kâğıt ve panellerde depolanan karbonun zaman içindeki değişimi ve raporlama yaklaşımlarının karşılaştırılması.

Hasat Edilen Odunsu Ürünler — Kademe 1 FOD

4.G Pro

Masif odun, ahşap panel ve kâğıttaki karbon stokunu varsayılan yarı ömürlerle Birinci Dereceden Bozunma (FOD) modeliyle izler (Denklem 12.1); hasat ve ticaret verisinden girdi akışı hesaplanır.

HWP — Yaklaşım Karşılaştırması

4.G Pro

Hasat edilen odunsu ürün raporlaması için Stok-Değişim, Atmosferik-Akış, Üretim ve Basit-Bozunma yaklaşımlarını aynı veriyle karşılaştırır (Denklem 12.2–12.5).

Envanter ve Raporlama

CRT Tablo 4

Tüm AKAKDO alt modüllerinin (4.A–4.G) sonuçlarının UNFCCC CRT Tablo 4 formatında birleştirilmesi.

Sonuçlar (4A–4G)

CRT Tablo 4 Ücretsiz

Tüm AKAKDO alt modüllerinin (4.A–4.G) sonuçlarını CRT Tablo 4 formatında envanter özetine konsolide eder ve raporlama amacıyla dışa aktarır.

Uyum

Arazi dönüşümleri: alan dengesi nasıl korunur?

Kullanım değiştiren arazi iki kategoriyi birden ilgilendirir. Araç bunu ortak bir dönüşüm kaydıyla yönetir:

  • Dönüşen alan, geçiş süresi boyunca (varsayılan 20 yıl) hedef kategorinin “dönüştürülen arazi” alt kategorisinde raporlanır
  • Aynı alan kaynak kategorinin alanından düşer; iki tarafın toplamı denetlenebilir kalır
  • Bir sayfada girilen dönüşüm satırları diğer sayfalarda otomatik görünür; aynı hektar iki kez girilmez
  • Emisyonlar ve yutaklar CRT Tablo 4’te net değer olarak birleşir

Kademe (Tier) seviyeleri

IPCC, artan veri ayrıntısı ve azalan belirsizliğe göre üç kademe tanımlar. Araçta Tier 1 ve Tier 2 hesaplanır; Tier 3 saha ölçümü veya model sonucu gerektirir. HWP yaklaşım karşılaştırması kademe seçiminden bağımsız çalışır.

Kademe 1
Temel Hesaplama

IPCC varsayılan biyokütle büyüme parametreleri, toprak karbonu referans değerleri ve stok değişim faktörleriyle hesaplama

Kademe 2
Ülkeye Özgü

Ülkeye özgü biyokütle faktörleri, ayrıntılı arazi dönüşüm verisi ve ulusal toprak karbonu stoku verisi

Kademe 3
Ölçüm / Model

Saha ölçümleri, ulusal orman envanteri veya mekanistik karbon döngüsü modeli sonuçları

Çıktı ve raporlama

CRT Tablo 4 envanteri

Tüm AKAKDO alt modüllerinin sonuçları UNFCCC CRT Tablo 4 formatında tek bir envanter özetinde, emisyon ve uzaklaştırmalar net değer olarak birleşir.

Excel ve PDF dışa aktarma

Hesaplama sonuçları ve envanter özeti raporlama ve doğrulama süreçleri için dışa aktarılabilir.

Ücretsiz planda neler var?

  • Orman Arazisi — Biyokütle (Kalan + Dönüştürülen)
  • Sonuçlar (4A–4G)

Diğer 13 modül ile Kademe 2 ve Kademe 3 metodolojileri Pro plan gerektirir. Planları karşılaştır.

Sık sorulan sorular

AKAKDO (LULUCF) emisyonları hangi metodolojiyle hesaplanır?

Araç, IPCC 2006 Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehberi Cilt 4 (Tarım, Ormancılık ve Diğer Arazi Kullanımı) metodolojisinin arazi bölümlerini uygular. Orman arazisi (4.A), tarım arazileri (4.B), çayır alanları (4.C), sulak alanlar (4.D), yerleşimler (4.E), diğer arazi (4.F) ve hasat edilen odunsu ürünler (4.G) ayrı modüller olarak modellenmiştir; sonuçlar UNFCCC CRT Tablo 4 formatında birleştirilir.

Arazi dönüşümleri nasıl izlenir?

IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 2.2.1 gereği kullanım değiştiren bir hektar, geçiş süresi boyunca (varsayılan 20 yıl) hedef kategorinin “dönüştürülen arazi” alt kategorisinde raporlanır ve aynı anda kaynak kategorinin alanından düşer. Araçta bir sayfaya girilen dönüşüm satırları ortak bir dönüşüm kaydına yazılır; diğer sayfalar bu dönüşümleri otomatik algılar. Böylece aynı alanın iki kategoride sayılması önlenir.

AKAKDO ile tarım sektörü emisyonları nasıl ayrılır?

AKAKDO, arazi kategorilerindeki biyokütle, ölü organik madde ve toprak organik karbonu stok değişimlerini kapsar. Hayvan sindirimi ve gübre kaynaklı CH₄ ve N₂O ile gübre, üre ve kireç girdilerinin emisyonları ise tarım sektöründe (CRT 3A–3C) raporlanır. Örneğin üre uygulamasının CO₂’si tarımda, aynı tarladaki toprak organik karbonu değişimi AKAKDO’da yer alır. Araç bu ayrımı modül düzeyinde korur; böylece çifte sayım oluşmaz.

Yutak (negatif emisyon) hesaplanabiliyor mu?

Evet. AKAKDO, sera gazı envanterinde net uzaklaştırma (yutak) raporlanabilen tek sektördür. Büyüyen orman biyokütlesi, ağaçlandırma, toprak karbonu birikimi ve odunsu ürünlerde depolanan karbon negatif değer olarak hesaplanır; bozulma, hasat, arazi dönüşümü ve drenaj ise pozitif emisyon üretir. Envanter özeti bu ikisini net değer olarak birleştirir.

Kademe (Tier) 1, 2 ve 3 arasındaki fark nedir?

Kademe 1, IPCC varsayılan biyokütle büyüme parametreleri, toprak karbonu referans değerleri ve stok değişim faktörleriyle çalışır. Kademe 2, ülkeye özgü biyokütle faktörleri, ayrıntılı arazi dönüşüm verisi ve ulusal toprak karbonu stoku verisi kullanır. Kademe 3 saha ölçümleri, ulusal orman envanteri veya mekanistik model sonuçlarına dayanır; araçta Tier 1 ve Tier 2 hesaplanır, Tier 3 bu verilerin girilmesini gerektirir.

Ücretsiz planda hangi modüller açık?

Ücretsiz planda Orman Arazisi — Biyokütle modülü ve CRT Tablo 4 envanter özeti kullanılabilir. Kalan 13 modül — diğer arazi kategorileri ve hasat edilen odunsu ürünler — Pro plan gerektirir.

Sonuçları dışa aktarabilir miyim?

Evet. Hesaplama sonuçları CRT Tablo 4 formatında envanter özetine birleştirilir ve raporlama ile doğrulama süreçleri için Excel ve PDF olarak dışa aktarılabilir.

AKAKDO envanterinizi oluşturmaya başlayın

Hesap oluşturun, orman biyokütlesi modülüyle ücretsiz başlayın.

AKAKDO (LULUCF) Sera Gazı Hesaplama Aracı | IPCC 2006 Cilt 4 — GHG Türkiye