Ücretsiz başlangıç modülü · gelişmiş modüller lisanslı
Standartlar
IPCC 2006 Cilt 4 · Tier 1–3 · AR4 / AR5 / AR6
Kimler için
Tarım kurumları · Üreticiler · Karbon projeleri
Çıktılar
Envanter Excel çalışma kitabı · Yazdırılabilir PDF envanter raporu
01 · Tanıtım videosu · 1,5 dk
Tarım envanteri adım adım
TÜİK ırk kırılımından gelen Tier 1 faktörleriyle enterik fermantasyon ve hayvan bazında Tier 2, aynı sürüden gübre yönetimi CH₄, sentetik gübre N₂O’su, Türkiye yakılan oran tahminiyle anız yakımı ve IPCC kategorilerine göre tarım envanteri. Videodaki rakamlar temsilîdir, resmî envanter değildir.
02 · Ne işe yarar?
Tarım ne hesaplar ve modeller?
Hayvan, gübre, ürün ve arazi yönetimi verileriyle tutarlı tarım envanteri kurmak ve müdahalelerin gelecekteki etkisini karşılaştırmak.
Enterik ve gübre CH₄ (3A1–3A2); doğrudan/dolaylı toprak N₂O (3C4–3C5); çeltik CH₄ (3C7); kireçleme ve üre CO₂ (3C2–3C3); savana ve anız yakma emisyonları; çok yıllı envanter serisi ve 19 azaltım seçenekli senaryo sonuçları.
Tüm özellikler
Enterik fermantasyon (3A1) — hayvan kategorisi bazlı sürü tanımı
Gübre yönetimi CH₄ ve N₂O (3A2)
Çeltik tarımı (3C7)
Tarımsal topraklar — doğrudan ve dolaylı N₂O (3C4–3C5)
Kireçleme ve üre CO₂ (3C2–3C3)
Savana / çayır yakımı (3C1c) ve anız yakımı (3C1b)
Envanter — çok yıllı seri, CRT ayrıntı satırları, GWP seti
Senaryo — BAU ve azaltım, 19 azaltım seçeneği
03 · Çalışma alanının içi
Araçtaki modüller
Her modül IPCC 2006 Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehberi Cilt 4’ün ilgili bölümünü uygular ve kendi CRT kategorisine yazar. Tarımsal makine ve ısıtma yakıtlarının yanma emisyonları buraya değil, enerji sektörüne (CRT 1A) yazılır.
Enterik Fermantasyon
3A1 Ücretsiz
Enterik Fermantasyon (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 10.3), geviş getiren ve getirmeyen hayvanların sindirim sistemlerindeki mikrobiyal fermantasyondan kaynaklanan CH₄ emisyonlarını kapsar. Hayvan kategorisi, yem kalitesi ve canlı ağırlık, emisyon faktörünü doğrudan belirleyen temel parametrelerdir. Türkiye tarım envanterinin en büyük tek metan kaynağıdır.
Gübre Yönetimi CH₄
3A2 Pro
Gübre Yönetimi CH₄ (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 10.4), hayvancılık gübresinin depolanması ve arıtılması sırasında anaerobik koşullarda üretilen CH₄’ü kapsar. Gübre yönetim sistemi türü ve iklim faktörleri, maksimum metan üretme kapasitesini (B₀) ve metan dönüşüm faktörünü belirler.
Gübre Yönetimi N₂O
3A2 Pro
Gübre Yönetimi N₂O (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 10.5), gübrenin depolanması ve işlenmesi sırasında azotun nitrifikasyon ve denitrifikasyonundan kaynaklanan doğrudan N₂O ile uçuculaşma ve yıkanma yoluyla oluşan dolaylı N₂O emisyonlarını kapsar. İdrar ve dışkıdaki azot içeriği birincil aktivite verisidir.
Çeltik Tarımı CH₄
3C7 Pro
Çeltik Tarımı CH₄ (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 5.5), su altındaki pirinç tarlalarında organik maddenin anaerobik bozunmasından kaynaklanan CH₄ emisyonlarını kapsar. Su yönetimi rejimi, organik düzenleyici türü ve tarımsal uygulamalar ölçekleme faktörü temel parametrelerdir.
Tarımsal Topraklar — Sentetik N Gübre
3C4a Pro
Sentetik azotlu gübrelerin toprağa uygulanmasından kaynaklanan doğrudan N₂O (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 11.2, Denklem 11.1). Uygulanan toplam sentetik N ve bunun sulu çeltiğe giden payı girilir; EF₁ ve çeltik için EF₁FR uygulanır.
Tarımsal Topraklar — Organik N Girdileri
3C4b Pro
Hayvan gübresi, arıtma çamuru ve kompostla toprağa giden organik N kaynaklı doğrudan N₂O (Denklem 11.1 ve 11.4). Hayvan gübresi N’si Gübre Yönetimi kayıtlarından otomatik gelir; yakıt, yem ve inşaatta kullanılan pay düşülür.
Tarımsal Topraklar — Mera İdrar ve Dışkı
3C4c Pro
Otlayan hayvanların mera ve otlaklara bıraktığı idrar ve dışkı N’sinden kaynaklanan doğrudan N₂O (Denklem 11.1, EF₃PRP). Değerler hayvan kayıtlarındaki mera payından otomatik hesaplanır; sığır/kanatlı/domuz ve koyun/diğer için ayrı EF kullanılır.
Tarımsal Topraklar — Bitki Artıkları
3C4d Pro
Toprağa dönen hasat artıklarının N’sinden kaynaklanan doğrudan N₂O (Denklem 11.6–11.7, Tablo 11.2). Ürün bazında alan ve üretim girilir; artık oranları, uzaklaştırılan ve yakılan pay düşülerek F_CR hesaplanır. Excel/CSV içe aktarma desteklenir.
Tarımsal Topraklar — Mineralizasyon
3C4e Pro
Arazi kullanımı veya yönetim değişikliğiyle toprak organik maddesi kaybedildiğinde mineralize olan N’den kaynaklanan doğrudan N₂O (Denklem 11.8). Mineralize N miktarı (F_SOM) girilir.
Tarımsal Topraklar — Organik Topraklar
3C4f Pro
Drene edilmiş/işlenen organik toprakların (histosol) alanından kaynaklanan doğrudan N₂O (Denklem 11.1, EF₂). İklim ve kullanım türüne göre alan (ha) girilir.
Tarımsal Topraklar — Dolaylı N₂O
3C5 Pro
Toprağa eklenen N’nin uçuculaşıp yeniden çökelmesi ve yıkanma/yüzey akışıyla kaybından kaynaklanan dolaylı N₂O (Denklem 11.9–11.10). Doğrudan alt kategorilerde girilen N miktarları otomatik kullanılır; nemli/kurak bölge seçimi yıkanma payını belirler.
Kireçleme ve Üre CO₂
3C2–3C3 Pro
Kireçleme, Üre ve Diğer Karbon İçeren Gübreler CO₂ (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 11.3–11.4); kireç (kalker/dolomit) uygulamasından (3C2) ve üre uygulamasından (3C3) kaynaklanan CO₂ emisyonlarını kapsar. Uygulanan kireç ve üre miktarı birincil aktivite verisidir.
Savana ve Çayır Yakımı
3C1c Pro
Savana ve Çayır Yakımı (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 6.3.4 ve Denklem 2.27), doğal çayır, bozkır ve savana alanlarındaki biyokütle yakımından kaynaklanan sera gazı emisyonlarını kapsar. Yakılan alan, biyokütle yoğunluğu ve yanma verimi temel girdi parametreleridir.
Anız Yakımı
3C1b Pro
Anız Yakımı (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 5.2.4 ve Denklem 2.27), hasattan sonra tarımsal artıkların açık alanda yakılmasından kaynaklanan CO₂, CH₄, N₂O, CO ve NOₓ emisyonlarını kapsar. Yakılan biyokütledeki karbon iklim açısından nötr kabul edilir; yalnızca eksik yanma ürünleri ve azot oksit emisyonları antropojenik etki olarak raporlanır.
Sulak Alan Biyokütle Yakımı
3C1d Pro
Sulak Alan Biyokütle Yakımı (IPCC 2006 Cilt 4 Bölüm 2, Denklem 2.27), sulak alana dönüştürülen arazilerde biyokütle yakılmasından kaynaklanan CH₄ ve N₂O emisyonlarını kapsar. Yanan alan, yanmaya hazır biyokütle (M_B) ve yanma faktörü (C_f) temel girdilerdir; önceki arazi kullanımının izlenmesi isteğe bağlıdır.
Envanter
CRT Tablo 3 Ücretsiz
Tüm tarım alt modüllerindeki sonuçları CRT Tablo 3 formatında bir envanter özetinde birleştirir; gaz bazında (CH₄, N₂O, CO₂) ve CO₂ eşdeğeri olarak raporlar ve dışa aktarır.
Kademe (Tier) seviyeleri
IPCC, artan veri ayrıntısı ve azalan belirsizliğe göre üç kademe tanımlar. Araç üçünü de destekler; hayvancılıkta Kademe 2 ülkeye özgü hayvan parametreleri gerektirir.
Kademe 1
Temel Hesaplama
Hayvancılık kategorisi ve gübre yönetim sistemine göre IPCC varsayılan emisyon faktörleriyle hesaplama
Kademe 2
Ülkeye Özgü
Ülkeye özgü emisyon faktörleri, hayvan özellikleri ve ayrıntılı gübre yönetim sistemi verisi
Kademe 3
Çiftlik / Model Tabanlı
Çiftlik düzeyinde ölçümler, ileri hayvan enerji ve besin döngüsü modelleri, doğrudan gözlem
04 · Kimler için uygun?
Tarım en çok kimin işine yarar?
Tarım kurumları ve bakanlık birimleri
Hayvan kategorisi bazlı sürü tanımıyla enterik fermantasyon ve gübre yönetimi emisyonlarını il veya ülke ölçeğinde hesaplar.
Büyük işletmeler ve üretici birlikleri
Gübre yönetimi, yönetilen topraklar, kireçleme ve üre uygulamasından kaynaklanan emisyonları tek dosyada izler.
Karbon projesi geliştiricileri
BAU ile 19 tarımsal azaltım seçeneğini karşılaştırarak müdahalelerin gelecekteki etkisini gösterir.
Araştırmacılar
Varsayılan faktörlerle ülkeye özgü parametreleri aynı hesapta karşılaştırır; çok yıllı seriyi CRT ayrıntı satırlarıyla dışa aktarır.
Başka bir araç daha uygun olabilir
Orman, mera veya arazi kullanım değişiminden kaynaklanan karbon stoklarını izliyorsanız:AKAKDO
Planların kapsamı aşağıda; güncel fiyatlar, aylık / yıllık seçenekler ve paket indirimleri fiyatlandırma sayfasındadır.
Ücretsiz
Platformu tanımak ve metodolojiyi incelemek için sunulur. Her sektörde bir alt sektörün Tier 1 hesabına erişim sağlar. Kapsamlı envanter ve proje çalışmaları için Pro planlar gereklidir.
Belirli IPCC sektörlerinde envanter ve proje çalışmaları yürüten danışmanlık, sanayi ve araştırma kuruluşlarının yanı sıra; öğrenciler, akademisyenler ve proje uzmanları için uygundur. Her sektör ayrı sütundan tek tek sepete eklenir; aynı dönemde alınan 2 ve 3 sektörde paket fiyat avantajı korunur. Lisans dönemi, tek bir projeyi kapsayacak biçimde yapılandırılmıştır.
Sektörleri tek tek al — 2 ve 3 sektör paket fiyatı sepette otomatik uygulanır
Tüm alt sektörler & Tier 1 / 2 / 3 — modül ve yıl bazında kademe seçimi
Çok yıllı sektörel envanter — CRT ayrıntı satırları ve yıllık değişim
GWP seti değiştirme (AR4 / AR5 / AR6)
GHG Senaryolar — sihirbazla BAU ve azaltım patikaları (Enerji, IPPU, Tarım, Atık)
82 sektörel azaltım seçeneği — Enerji 30, Tarım 19, IPPU 17, Atık 16
Sürücü tabanlı (bottom-up) projeksiyon ve ara değerleme
AKAKDO — kalan/dönüştürülen araziler ve otomatik dönüşüm takibi, odunsu ürünler (HWP)
Excel / PDF çıktı ve yazdırılabilir envanter raporu
Adlandırılmış çalışma dosyaları — kaydet, indir, içe aktar
Organizasyon: alıcı + 1 koltuk dahil — ek koltuk plan bedelinin %50'si
Tüm 5 sektör dahil değil
Ulusal envanter, anahtar kategori analizi, çapraz sektör denetimi ve CRT / BTR raporlayıcı
5 IPCC sektörünün tamamında ulusal envanter ya da UNFCCC / CRT bildirimi hazırlayan kurumların yanı sıra; çok sektörlü çalışan öğrenciler, akademisyenler, araştırmacılar ve proje uzmanları için. Lisans dönemi, tek bir envanter veya projenin tamamlanmasına uygun biçimde yapılandırılmıştır.
Ekip koltukları plana dahildir. Ekip arkadaşlarınızı e-postayla davet edin; ikinci bir abonelik almadan aracı sizin lisansınızla açsınlar. Bir çalışma dosyasını görüntülemesi için müşteri veya denetçi davet etmek koltuk harcamaz.
06 · Sık sorulan sorular
Merak edilenler
Tarım sektörü sera gazı emisyonları hangi metodolojiyle hesaplanır?
Araç, IPCC 2006 Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehberi Cilt 4 (Tarım, Ormancılık ve Diğer Arazi Kullanımı) metodolojisinin tarım bölümlerini uygular. Enterik fermantasyon (3A1), gübre yönetimi CH₄ ve N₂O (3A2), çeltik tarımı (3C7), yönetilen topraklarda doğrudan ve dolaylı N₂O (3C4–3C5), kireçleme ve üre CO₂ (3C2–3C3) ile biyokütle yakımı (3C1b, 3C1c) ayrı modüller olarak modellenmiştir. Sonuçlar UNFCCC CRT Tablo 3 formatında birleştirilir.
Tarım ile AKAKDO (LULUCF) emisyonları nasıl ayrılır?
Tarım modülleri hayvancılık, gübre ve tarımsal girdi kaynaklı CH₄, N₂O ve CO₂ akışlarını kapsar; arazi kullanımı kaynaklı karbon stoku değişimleri (orman, ekili alan, otlak, sulak alan, yerleşim ve diğer arazi kategorilerindeki biyokütle ve toprak karbonu) ise AKAKDO tarafında hesaplanır. Örneğin üre uygulamasının CO₂’si tarımda (3C3), aynı tarladaki toprak organik karbonu değişimi AKAKDO’da raporlanır. Araç bu ayrımı modül düzeyinde korur; böylece envanterde çifte sayım oluşmaz. Arazi tarafı için AKAKDO hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Hangi gazlar hesaplanıyor?
Tarım modüllerinde başlıca CH₄ ve N₂O hesaplanır; kireçleme ve üre uygulaması ile biyokütle yakımı modüllerinde ayrıca CO₂ hesaplanır. Anız ve çayır yakımı modülleri CO ve NOₓ gibi dolaylı gazları da üretir. Toplamlar KIP değerleriyle CO₂ eşdeğerine çevrilerek de raporlanır.
Kademe (Tier) 1, 2 ve 3 arasındaki fark nedir?
Kademe 1, hayvancılık kategorisi ve gübre yönetim sistemine göre IPCC varsayılan emisyon faktörleriyle hesaplama yapar. Kademe 2, ülkeye özgü emisyon faktörleri, hayvan özellikleri (canlı ağırlık, süt verimi, yem sindirilebilirliği) ve ayrıntılı gübre yönetim sistemi verisi kullanır. Kademe 3 ise çiftlik düzeyinde ölçümlere, ileri hayvan enerji ve besin döngüsü modellerine dayanır. Kademe yükseldikçe belirsizlik azalır, veri gereksinimi artar.
Hayvan sayısı ve gübre verisi olarak ne girmem gerekiyor?
Kademe 1 için hayvan kategorisi bazında yıllık ortalama hayvan sayısı ve gübrenin hangi yönetim sistemlerinde (mera, katı depolama, sıvı/lagün, günlük yayma, anaerobik çürütücü vb.) tutulduğunun yüzde dağılımı yeterlidir. Kademe 2’de bunlara canlı ağırlık, günlük ağırlık artışı, süt verimi, yem sindirilebilirliği ve azot atım oranı gibi ülkeye özgü hayvan parametreleri eklenir.
Ücretsiz planda hangi modüller açık?
Ücretsiz planda Enterik Fermantasyon modülü Kademe 1 seviyesinde ve CRT Tablo 3 envanter özeti kullanılabilir. Gübre Yönetimi CH₄ ve N₂O, Çeltik Tarımı, Yönetilen Topraklar, Kireçleme ve Üre, Savana ve Çayır Yakımı, Anız Yakımı ile senaryo modülleri Pro plan gerektirir.
Sonuçları dışa aktarabilir miyim?
Evet. Hesaplama sonuçları CRT Tablo 3 formatında envanter özetine birleştirilir ve raporlama ile doğrulama süreçleri için Excel ve PDF olarak dışa aktarılabilir.