TR-ETS’e kimler tabi? Kategori A, B ve C
Son gözden geçirme: 16 Ekim 2026
TR-ETS’e girip girmediğinizi belirleyen ölçüt tek bir sayıdır: kurulu kapasiteye göre ihtiyatlı hesaplanmış yıllık emisyon. Ancak “kapsam dışı” ile “yükümlülük yok” aynı şey değildir; bu rehber farkı madde madde açıklar.
Kategori hangi emisyona göre belirlenir?
Kategori, geçen yılın fiili üretimine göre değil, tesisin kurulu kapasitesine göre ihtiyatlı olarak hesaplanmış yıllık emisyona göre belirlenir (md. 4/y-z-aa). Yarı kapasiteyle çalışmış bir tesis de çalışabileceği kapasite üzerinden kategorilendirilir.
Bu hesapta sürdürülebilir biyokütleden kaynaklanan CO₂ hariç tutulur, transfer edilen CO₂ ise dahil edilir. Yakalanıp başka bir tesise verilen CO₂’yi düşmek tesisi yanlışlıkla bir alt kategoriye kaydırabilir.
Üç kategori
- Kategori A — yıllık 50.000 tCO₂e ve altı. ETS dışındadır; tahsisat teslim etmez. Tam 50.000 tCO₂e de Kategori A’dır, çünkü Kategori B “50.000’i aşan” tesis olarak tanımlanır (md. 4/z).
- Kategori B — 50.000 tCO₂e’nin üzeri, 500.000 tCO₂e’ye kadar. ETS kapsamındadır (md. 5/1).
- Kategori C — 500.000 tCO₂e’nin üzeri. ETS kapsamındadır; teslim yükümlülüğü B ile aynıdır, idari para cezası bandı daha yüksektir.
Kapsam dışı kalmak yükümlülüğü bitirmez
Eşiğin altında kalan tesisler ve md. 5/2 ile ETS dışında bırakılan tesisler için izleme, raporlama ve doğrulama yükümlülüğü devam eder (md. 5/3, md. 27). Doğrulanmış emisyon raporu her yıl 30 Nisan’a kadar sunulmalıdır; sunulmaması idari para cezası doğurur (md. 35/1(a)).
Kapsam dışı bırakma sebepleri: iki farklı sonuç
Sebepler iki gruba ayrılır ve sonuçları farklıdır. Bunları tek bir “kapsam dışı” bayrağına indirgemek, yükümlülüğü süren bir tesise “yükümlülüğünüz yok” demek olur.
- Yalnızca ETS dışında, İRD sürer: okul, üniversite, hastane ve savunma sanayi kuruluşlarına ait tesisler (md. 5/2); doğalgazın ve ham petrolün iletimi ve depolanması, birinci uygulama dönemi sonuna kadar (Geçici md. 6).
- Yönetmeliğin tamamı dışında: Ar-Ge ve yeni ürün-süreç test tesisleri, münhasıran biyokütle kullanan tesisler ve askeri unsurlar (md. 2/2).
Yıllık emisyonunuzu girin, kategorinizi ve yükümlülüğünüzü hemen görün. Giriş gerekmez.
Diğer rehberler
Bu rehber TR-ETS Yönetmeliği ve 7552 sayılı İklim Kanunu hükümlerinin bilgilendirme amaçlı özetidir; hukuki görüş değildir. Karbon Piyasası Kurulunun ilan edeceği oran, katsayı ve fiyat aralıkları yayımlandıkça içerik güncellenir. Tesisinize özgü yükümlülükler için Başkanlık görüşü ve akredite doğrulayıcı değerlendirmesi esastır.