GHG Türkiye · Kullanım kılavuzu
Ulusal Raporlama Paketi Kullanım Kılavuzu
Ulusal Raporlama Paketi
2006 IPCC Kılavuzları · UNFCCC CRT (Karar 5/CMA.3) · Paris Anlaşması Şeffaflık Çerçevesi (BTR)
Bu kılavuz, beş IPCC sektörünü tek çalışma alanında yürütüp ulusal envanteri UNFCCC raporlamasına taşımayı anlatır: ortak yıl, GWP ve dosya yönetimi, gömülü sektör araçları, envanter toplamı senaryoları, ulusal sonuçlar ve anahtar kategori analizi, sektörler arası denetim ve CRT / BTR özet tabloları. Tablo adları ve eşikler aracın kendi kayıtlarından otomatik üretilir.
- 10
- çalışma görünümü
- 5
- IPCC sektörü tek dosyada
- 9
- CRT tablosu
- 95
- anahtar kategori eşiği (%)
- Sürüm
- 1.0
- Son gözden geçirme
- 20 Ekim 2026
- Güncel sürüm
- ghg-turkiye.com/hesaplayici/ulusal-raporlama/kilavuz
Bu kılavuz araçla birlikte güncellenir. Sayılar ve faktör tabloları aracın kullandığı kayıtlardan üretilir. En güncel sürüm her zaman yukarıdaki adrestedir.
1Araç hakkında
Ulusal Raporlama Paketi, Enerji, Sanayi (IPPU), Tarım, AKAKDO ve Atık araçlarını ortak raporlama yılı, GWP seti ve tek çalışma dosyasıyla bir araya getirir; ulusal toplamı, anahtar kategori analizini, sektörler arası tutarlılık denetimini ve UNFCCC CRT / BTR özet tablolarını bu ortak veriden üretir. Ulusal envanter ekipleri, bakanlık ve ajans birimleri ve ulusal ölçekte çalışan danışmanlar için tasarlanmıştır.
| Grup | Görünüm | İçerik |
|---|---|---|
| Kurulum | Genel Bakış | Envanter adı, ülke/ölçek, aktif yıl, GWP, dosya |
| Sektörler | Enerji | Enerji aracı, gömülü |
| Sektörler | IPPU | Sanayi aracı, gömülü |
| Sektörler | Tarım | Tarım aracı, gömülü |
| Sektörler | AKAKDO | AKAKDO aracı, gömülü |
| Sektörler | Atık | Atık aracı, gömülü |
| Ulusal düzey | Senaryolar | Envanter toplamı projeksiyonu, çapraz sektör senaryosu |
| Ulusal düzey | Ulusal Sonuçlar | Ulusal toplam, anahtar kategori analizi, rapor |
| Ulusal düzey | Çapraz Denetim | Sektörler arası QA/QC kontrolleri |
| Ulusal düzey | CRT / BTR Raporu | UNFCCC CRT özet tabloları, Tablo 10, Excel, XML |
2Hızlı başlangıç
- 1
Dosya oluşturun veya açın
Paket açılışta yeni bir çalışma dosyası oluşturmanızı ya da kayıtlı bir dosyayı açmanızı ister. Dosya beş sektörün tamamını tek dosyada (.ghgallsectors) tutar.
- 2
Genel Bakış’ı doldurun
Envanter adı, ülke ve ölçek, aktif yıl ve GWP seti.
- 3
Sektörleri hesaplayın
Üst banttaki sektör sekmeleri sektör araçlarını açar; her sektörün ayrıntısı kendi kılavuzundadır.
- 4
Ulusal sonuçlara bakın
Ulusal Sonuçlar ulusal toplamı ve anahtar kategorileri gösterir; üst banttaki canlı toplam aynı değeri izler.
- 5
Denetleyin
Çapraz Denetim, sektörler arası çifte sayım ve eksik kayıt risklerini işaretler.
- 6
Raporlayın
CRT / BTR Raporu özet tabloları ve eğilim tablolarını ekranda gösterir, Excel ve XML olarak verir.
3Ortak ayarlar ve dosya yönetimi
- Envanter adı, ülke ve ölçek, aktif yıl ve GWP seti Genel Bakış’ta tanımlanır ve beş sektörün ortak verisine uygulanır.
- Dosya menüsünden kaydedebilir, başka bir dosyaya geçebilir, yeniden adlandırabilir veya silebilirsiniz. Başka dosyaya geçerken açık dosya önce kaydedilir.
- Tek bir sektör aracından kaydedilmiş dosya içe aktarılırsa paket bunu kısmi geri yükleme olarak önerir; yalnızca o sektörün verisi yüklenir.
4Gömülü sektör araçları
Sektör sekmeleri, tek başına sunulan sektör araçlarının aynısını paket içinde açar; hesap yöntemleri, kademeler ve faktör tabloları aynıdır. Her sektörün ayrıntılı anlatımı kendi kılavuzundadır.
| Sektör | Kılavuz |
|---|---|
| Enerji | /hesaplayici/enerji/kilavuz |
| Sanayi (IPPU) | /hesaplayici/sanayi/kilavuz |
| Tarım | /hesaplayici/tarim/kilavuz |
| AKAKDO | /hesaplayici/akakdo/kilavuz |
| Atık | /hesaplayici/atik/kilavuz |
5Senaryolar
- Envanter toplamı: kendi envanterinizden referans (BAU) ve azaltım projeksiyonu; tüm alt sektörler ve tüm gazlar (CO₂e).
- Çapraz sektör senaryosu: en az iki sektörde çalıştırılmış birer senaryo seçilerek birleşik senaryo oluşturulur.
6Ulusal sonuçlar ve anahtar kategori analizi
- Beş sektörün toplamı ve yıllara göre sektör toplamları.
- Anahtar kategori analizi (IPCC 2006 Cilt 1 Bölüm 4, Yaklaşım 1): seviye ve eğilim değerlendirmesi. Büyükten küçüğe sıralanan kategorilerden kümülatif payı %95’e ulaşanlar anahtar kategoridir; %95–%97 bandına düşenler anahtar sayılmaz ama nitel inceleme için işaretlenir.
- Anahtar kategoriler daha yüksek kademe yönteme, ülkeye özgü faktöre ve öncelikli QA/QC’ye aday kategorilerdir.
- Rapor: kapak, envanter kimliği ve sınır bilgisi, GWP dipnotu, CRF özeti ve beş sektörün kategori kırılımıyla PDF; envanter bilgileri sayfası ve tablolarla Excel.
7Sektörler arası denetim
Çapraz Denetim dört ilişkiyi denetler: Enerji vs IPPU, Enerji vs Atık (WtE), Tarım vs LULUCF, Enerji vs Tarım. Her kontrol üç türden biridir:
- Gerçek mutabakat: AKAKDO’da biyokütle ve toprak sayfalarının aynı dönüşen alanı kullanıp kullanmadığı.
- Varlık ve ölçek uyarısı: bir sektörde raporlanmış, ilişkili sektörde sıfır veya eksik görünen kalemler (ör. kok fırını gazı, amonyak hammaddesi, enerji geri kazanımlı atık yakma).
- Veri yok: gerekli alt kategori verisi hiçbir sayfada tutulmadığı için otomatik kontrol kurulamayan durumlar açıkça işaretlenir; sessizce “uygun” sayılmaz.
8CRT / BTR raporu
Paris Anlaşması Geliştirilmiş Şeffaflık Çerçevesi altında İki Yıllık Şeffaflık Raporu (BTR) ile sunulan Ortak Raporlama Tabloları (CRT) özetleri, beş sektörün gaz bazındaki çok yıllı verisinden doğrudan üretilir. Ekranda görülen hücre ile dosyaya yazılan hücre aynı rapor nesnesinden gelir.
| Tablo |
|---|
| Özet Tablo 1.A — Ulusal Sera Gazı Envanteri Özeti (gaz kütlesi) |
| Özet Tablo 2 — CO₂ Eşdeğeri Emisyonlar |
| Özet Tablo 3 — Sektörel Toplamlar ve Paylar |
| Tablo 10 s1 — CO₂ Emisyon/Giderim Eğilimi |
| Tablo 10 s2 — CH₄ Emisyon Eğilimi |
| Tablo 10 s3 — N₂O Emisyon Eğilimi |
| Tablo 10 s4 — F-Gaz Emisyon Eğilimi |
| Tablo 10 s5 — Toplam CO₂ Eşdeğeri Emisyon Eğilimi |
| Tablo 10 s6 — Taban Yılına Göre Değişim |
- Özet tabloların satır ağacı 43 CRT kategorisini kapsar (Enerji, IPPU, Tarım, AKAKDO, Atık, Diğer).
- Hücre bazlı doğrulama: Excel’de ayrı bir Doğrulama sayfası olarak verilir. Hata düzeyinde bulgu varsa XML üretilmez; hatalı bir sunum sessizce oluşmaz.
- Excel: kapak, özet tablolar, Tablo 10 sayfaları, doğrulama ve notasyon anahtarları sözlüğü.
- XML: CRT tablo yapısını (tablo, sütun, satır, hücre, notasyon anahtarları) kayıpsız yansıtır. UNFCCC ETF raporlama aracının resmî XML şeması kamuya açık olmadığı için dosya kendi ad alanını (urn:carbontrack:crt:1) kullanır; resmî portala doğrudan yüklenebileceği garanti edilmez.
9Sık karşılaşılan sorunlar
| Belirti | Olası neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Paket açılışta dosya istiyor | Etkin çalışma dosyası yok | Yeni dosya oluşturun veya kayıtlı bir dosyayı açın |
| Çapraz senaryo oluşturulamıyor | En az iki sektörde çalıştırılmış senaryo yok | İki sektörde birer senaryo çalıştırın |
| XML indirilmiyor | Doğrulamada hata düzeyinde bulgu var | Excel’deki Doğrulama sayfasındaki hataları giderin |
| Denetim “veri yok” diyor | İlgili alt kategori verisi tutulmuyor | Beklenen davranış; kontrol elle yapılmalıdır |
| CRT tablosu boş | Sektörlerde hesaplanmış yıl yok | Sektör araçlarında en az bir yılı hesaplayın |
10Sözlük
| Terim | Açıklama |
|---|---|
| CRT | Ortak Raporlama Tabloları (UNFCCC, Karar 5/CMA.3) |
| BTR | İki Yıllık Şeffaflık Raporu |
| ETF | Geliştirilmiş Şeffaflık Çerçevesi (Paris Anlaşması md. 13) |
| Anahtar kategori | Toplam düzeyi veya eğilimi belirleyen kategori |
| BAU | Referans (politika değişmez) senaryo |
| QA/QC | Kalite güvencesi ve kalite kontrol |
11Kaynaklar
- 2006 IPCC Ulusal Sera Gazı Envanterleri Kılavuzu, Cilt 1 Bölüm 4 (anahtar kategoriler).
- Karar 18/CMA.1 ve 5/CMA.3 — Şeffaflık çerçevesi usul ve esasları, Ortak Raporlama Tabloları.
- UNFCCC ETF raporlama aracı belgeleri.
Sürüm geçmişi
| 20 Ekim 2026 | İlk sürüm. |