MRV Pro Kullanım Kılavuzu

1Araç hakkında

MRV Pro, emisyon ticaret sistemine tabi bir tesisin doğrulayıcıya ve yetkili otoriteye sunacağı izleme dosyasını yönetir: hangi izleme kalitesinin zorunlu olduğu (tesis kategorisi, kaynak akışı sınıfı, asgari kademe), bunun nasıl kanıtlandığı (cihazlar, numune, belirsizlik, kontroller) ve yıllık emisyon raporunun doğrulamaya hazır olup olmadığı. Tesis operatörleri, MRV sorumluları, danışmanlar ve doğrulamaya hazırlanan ekipler için tasarlanmıştır.

2Hızlı başlangıç

1. 1

   Yılı ve rejimi seçin

   Raporlama yılını üst çubuktan, rejimi İzleme Planı sayfasından seçin. Her yıl ayrı bir kayıttır.

2. 2

   İzleme planını doldurun

   İşletmeci, tesis, izin bilgisi ve tesis kategorisinin dayandığı emisyon değeri. Kategori otomatik hesaplanır.

3. 3

   Kaynak akışlarını ekleyin

   Her yakıt ve malzeme için türü, faaliyet verisini ve faktörleri girin; sınıflandırma (büyük, küçük, önemsiz) otomatik yapılır.

4. 4

   Kademe açıklarını kapatın

   Kademe ve Metodoloji sayfası her parametre için zorunlu kademeyi ve beyan edilen kademeyle farkı gösterir.

5. 5

   Kanıtları bağlayın

   Ölçüm cihazları, numune planları, belirsizlik, veri akışı, riskler ve kontroller.

6. 6

   Hazırlık puanını kontrol edin

   Yıllık Emisyon Raporu sayfası toplam emisyonu, uygunluk bulgularını ve hazırlık puanını gösterir; her bulgu düzeltileceği modülü söyler.

7. 7

   Doğrulamaya gönderin

   Doğrulama Dosyası ve Rapor İş Akışı ile süreci ve son tarihleri izleyin; Excel ve PDF raporu indirin.

3Rejimler: TR-ETS ve AB ETS

Kategori eşikleri iki rejimde aynıdır, ancak tanım farklıdır: AB’de önceki ticaret döneminin ortalama doğrulanmış emisyonu, TR-ETS’de kurulu kapasiteye göre ihtiyatlı hesaplanmış yıllık emisyon esas alınır. Yanlış temel, tesisi yanlış kategoriye ve dolayısıyla yanlış asgari kademelere koyar. İlk yılında geçmiş verisi olmayan tesiste araç cari yılın toplamını kullanır.

Kademe, belirsizlik ve kaynak akışı kuralları (MRR Ek II ve Ek V) araçta iki rejimde de aynı şekilde uygulanır.

4TR-ETS: geçiş kuralları

• Geçici md. 3/1 — pilot dönem işletmelerinin ilk İzleme Metodolojisi Planı 27/10/2026 tarihine kadar sunulur; Başkanlık bu süreyi 6 aya kadar uzatabilir.
• Geçici md. 2 — 2/7/2028 tarihine kadar kapsamdaki işletmelerin sera gazı emisyon izninin bulunduğu kabul edilir; izin numarasının boş olması bu tarihe kadar bir uyarıdır, ihlal değildir.

5Tesis kategorisi ve kaynak akışı sınıfı

Yıllık emisyonu 25.000 t CO₂e’nin altında olan tesis düşük emisyonlu tesis basitleştirmelerinden yararlanabilir (MRR md. 47).

6Kademeler ve açık analizi

• Kategori A tesislerde ve ticari standart yakıtların hesaplama faktörlerinde (her kategoride) asgari kademe Ek V’ten gelir.
• Diğer tüm durumlarda büyük akışlar için Ek II’de tanımlı en yüksek kademe zorunludur (md. 26/1-b).
• Oksidasyon ve dönüşüm faktöründe asgari kademe her zaman en düşük kademedir (md. 26/4).
• Önemsiz akışlar kademe sisteminin dışındadır; ihtiyatlı tahmin kullanılabilir (md. 26/3).
• Gerekçeyle inilebilecek alt sınır: kategori C büyük akışta bir, kategori A/B büyük akışta iki kademe aşağısı; küçük akışta kademe 1. Bu sınırın altındaki kademe gerekçeyle kapatılamaz; araç iki durumu ayrı raporlar.

7Ölçüm, numune ve belirsizlik

• Ölçüm ve Kalibrasyon: sayaçlar ve tartı sistemleri, kalibrasyon sertifikaları ve geçerlilik tarihleri.
• Numune Alma ve Analiz: laboratuvar, akreditasyon, numune sıklığı ve analiz yöntemi.
• Ölçüme Dayalı Kaynaklar: SÜMİS/CEMS ile izlenen emisyon noktaları ve hesapla teyit.
• Belirsizlik: her parametrenin göreli belirsizliği karelerin toplamının karekökü ile birleştirilir; tesis toplamı, akış emisyonlarıyla ağırlıklandırılmış mutlak değerler üzerinden hesaplanır. Yüzdelerin ortalamasını almak küçük ama kötü ölçülen bir akışın sonucu bozmasına yol açar.

8Veri akışı ve kontrol sistemi

• Veri Akışı: ham veriden rapora kadar her adım, sorumlusu ve kullanılan sistem.
• Risk Değerlendirmesi: her adımın doğal riski ve kontrolden sonra kalan risk.
• Kontrol Faaliyetleri: MRR md. 60-65 kategorilerine göre kontroller.
• Sapmalar ve CAPA: veri boşlukları, kullanılan ikame yöntem ve düzeltici-önleyici faaliyetler.

9Yıllık emisyon raporu ve hazırlık puanı

Yıllık Emisyon Raporu sayfası kaynak akışlarından ve ölçüme dayalı kaynaklardan toplam emisyonu hesaplar, ardından tüm dosyayı uygunluk kontrollerinden geçirir. Her bulgu bir koda, önem derecesine, mevzuat dayanağına ve düzeltileceği modüle bağlıdır.

10Doğrulama, iş akışı ve kanıtlar

• Doğrulama Dosyası: doğrulayıcı kuruluş, doğrulama görüşü ve bulguların kapanışı.
• İzleme planı durumları: Taslak, Sunuldu, Onaylandı, Değişiklik talep edildi. Plan yalnızca taslak veya değişiklik talep edilmiş durumdayken düzenlenebilir.
• Yıllık emisyon raporu durumları: Taslak, Doğrulamada, Yetkili otoriteye sunuldu, Doğrulandı, Doğrulayıcı değişiklik istedi, Kesinleşti, İhtiyatlı tahmin edildi, Otorite değişiklik istedi.
• Sürüm: onaylanmış veya kesinleşmiş bir belgeyi değiştirmek ana sürümü, yalnızca sunulmuş bir belgeyi değiştirmek alt sürümü artırır. Araç sürümü kendisi verir.
• Rapor İş Akışı son tarihleri izler; yaklaşan son tarih 60 gün kala uyarı olarak görünür.
• İyileştirme Raporu: kategoriye göre azami aralık yukarıdaki tabloda; süre aşımı bulgu olarak raporlanır.
• Kanıt Kaydı: her kanıt belgesi en az 10 yıl saklanır.

11Kaydetme ve raporlama

12Sık karşılaşılan sorunlar

13Sözlük

14Kaynaklar

• 7552 sayılı İklim Kanunu.
• Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği (RG 27/8/2026-33353), md. 27-33.
• (AB) 2018/2066 sayılı Uygulama Tüzüğü (MRR).
• (AB) 2018/2067 sayılı Uygulama Tüzüğü (AVR).

Sürüm geçmişi